İngiltere’nin Suffolk bölgesindeki Barnham kazı alanında yürütülen yeni araştırma, insanlığın ateşi bilinçli şekilde kullanmaya sanılandan çok daha erken, yaklaşık 400 bin yıl önce başladığını ortaya koyuyor. Pişmiş kil, 700 dereceyi aşan yanma izleri ve bilinçli ocak kullanımına işaret eden mineral buluntuları, kontrollü ateşin kökenine dair bilimsel literatürü köklü biçimde yeniden değerlendiriyor.

Barnham’daki Bulgular ve Bilimsel Yorum
British Museum öncülüğünde çalışan araştırma ekibi, Barnham arkeolojik alanında insan eliyle oluşturulmuş ocak kullanımına işaret eden kapsamlı bulgulara ulaştı. Pişmiş kil parçaları, yoğun ısı nedeniyle çatlamış el baltaları ve çakmak taşıyla kıvılcım çıkaran demir pirit mineralleri, bölgede bilinçli ateş yakıldığını gösteriyor. Dört yıl süren analizlerde sıcaklığın 700 derecenin üzerine çıktığı ve aynı noktada tekrarlayan yanma izlerinin bulunduğu belirlendi. Bu göstergeler, buluntuların tesadüfi yangın ya da yıldırım düşmesiyle açıklanamayacağını ortaya koydu.

Ateşin Kontrolüne Dair Tarihçi Yaklaşımın Değişimi
Araştırma, insanların ateşi yönetme kabiliyetinin daha önce bilinen en eski kanıt olan 50 bin yıllık Neandertal buluntularından çok daha önceye dayandığını ortaya koyarak literatüre önemli bir katkı sunuyor. Barnham verileri, ateşin yalnızca hayatta kalma aracı değil, erken insan topluluklarının bilişsel kapasitesini yansıtan bir teknoloji olduğunu yeniden gündeme taşıyor.

Çalışmanın sonuçları Nature dergisinde yayımlandı.

Zeynep Katre Oran aa