Aydın’ın Sultanhisar ilçesindeki Nysa Antik Kenti’nde, Geç Roma Dönemi’ne tarihlenen yaklaşık 1500-1600 yıllık hamam yapısında kazı çalışmaları sürüyor. Kente ulaşanların giriş öncesinde yıkandığı ve temizlendiği değerlendirilen yapı, Nysa’nın kent planındaki önemli kamu yapılarından biri olarak araştırılıyor.

Geç Roma döneminin kamu yapısı araştırılıyor
Roma Dönemi’nin eğitim ve kültür merkezlerinden Nysa Antik Kenti’nde kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi adına, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Başkanı Prof. Dr. Serdar Hakan Öztaner başkanlığında yürütülüyor.

Vadi üzerine kurulu olması nedeniyle “iki yakalı kent” olarak tanımlanan Nysa; Anadolu’nun en iyi korunmuş ikinci kütüphanesine, yaklaşık 10 bin kişilik tiyatroya, stadyuma, üç Roma köprüsüne ve bir tünele sahip. Zeytin ağaçları arasındaki antik kentteki güncel çalışmalar ise M.S. 4. yüzyıla tarihlenen Geç Roma Hamamı’na odaklanıyor.

“Geleceğe Miras” projesi kapsamında sürdürülen kazılarda, yaklaşık 1600 yıllık yapının güney ve batı cepheleri araştırılıyor. Çalışmalarla hamamın sınırlarının belirlenmesi ve yapının Nysa kent planındaki konumunun daha iyi anlaşılması amaçlanıyor.

Kazı Başkanı Öztaner, yapının güney kenarı boyunca uzanan kemerli bölümde ve batı cephesinde çalışmalar yürütüldüğünü belirterek, batı cephesinin Cadde 8 ile ilişkisini araştırdıklarını ifade etti. Böylece hamamın kent içindeki ulaşım bağlantılarının da ortaya çıkarılması hedefleniyor.

Kente giriş öncesinde kullanılan hamam
Öztaner’in verdiği bilgilere göre hamam, Efes ve Tralleis antik kentlerinden Nysa’ya ulaşan yol güzergahıyla bağlantılı bir cadde üzerinde bulunuyor. Bu konumu, yapının kent yaşamındaki işlevine ilişkin önemli ipuçları sunuyor.

Kazı Başkanı, Geç Roma Hamamı’nın kente ulaşan kişilerin giriş yapmadan önce yıkandıkları ve temizlendikleri bir yapı olarak değerlendirildiğini belirtti. Hamamın ana mekanlarının ortaya çıkarıldığını, ancak yapının tam boyutlarının henüz kesin olarak belirlenemediğini aktardı.

Kütüphanenin güneyindeki insulada, yani yapı adasında yer alan hamam, Nysa’nın batı yakasındaki önemli kamu yapılarından biri olarak değerlendiriliyor. Roma döneminde kentlerin kuruluşu ve planlanması sırasında hamamların giriş bölgelerine inşa edilmesinin yaygın bir uygulama olduğunu belirten Öztaner, yapının sınırlarını bu yıl tamamen tespit etmeyi hedeflediklerini söyledi.

Kazı ekibi, hamamın planının net biçimde anlaşılmasının ardından koruma ve onarım çalışmalarını da eş zamanlı yürütmeyi planlıyor. Yapının kent planına işlenmesiyle Nysa’nın Geç Roma dönemindeki mimari ve kamusal düzenine ilişkin yeni verilerin elde edilmesi bekleniyor.

Öztaner, hamamın Nysa’ya gelen ziyaretçilerin karşılaştığı ilk yapılardan biri olması nedeniyle görsel açıdan da dikkat çekici olduğunu vurguladı. Çalışmaların tamamlanmasıyla yapının planının bilimsel literatüre kazandırılması amaçlanıyor.