Kabartma nedir?

Kabartma: Bir düzlem üstünde tasarlanıp gerçekleştirilen heykelcilik ürünü.

Kabartmada, üç boyutlu heykele özgü niteliklerin yanı sıra, perspektif gibi iki boyutlu resimsel öğelerden de yararlanılır. Taşın yanı sıra ahşap, metal, seramik, pişmiş toprak, fildişi ve alçı da yaygın olarak kullanılan malzemelerdir.

Kabartma doğrudan blok taş üstüne yapılabileceği gibi, söz konusu malzemelerden hazırlanan levhalar üstüne de uygulanabilir.

Mimari bir bezeme türü olarak en çok yapı ve duvar yüzeylerinde görülür.

Genellikle arka planı oluşturan düzlem oyularak figürler bu düzlemden dışarı taşacak biçimde düzenlenir.

Kabartmalar yüksekliklerine göre üçe ayrılır.

Alçak ya da yüzeysel kabartmada (basso- relievo) desen, zeminden çok az taşar.

Yüksek kabartmada (alto-relievo) desen, kapladığı alanın çevresinin en az yarısı kadar kabarık yapılır. Bu teknikte kabartma bazen neredeyse serbest heykel görünümünü alır. Yunan kabartmaları bu türdendir.

Orta kabartma (mezzo-relievo) bu iki türün arasında özellikler gösterir. Alçak ve yüksek kabartmanın birlikte kullanıldığı örnekler de bu gruba girer.

Yüksek kabartma ilk kez Yunan sanatçıları tarafından uygulandı ve tekniğin bütün olanakları denendi.

MÖ 4. yüzyıla tarihlenen Attika mezar kabartmalarında tek figürlerin yanı sıra grupların da işlendiği görülür. Benzer düzenlemelere Atina Akropolisi'ndeki Pantheon frizleriyle başka tapınaklarda da rastlanır.

MS 3. ve 4. yüzyıllarda kabartmalar en çok Roma lahitlerinde görülür.