İzmit Körfezi’nde yürütülen kapsamlı dip çamuru temizliği çalışmaları, yalnızca çevresel iyileşme değil, ekolojik hafızanın yeniden canlanması açısından da dikkat çekici sonuçlar veriyor. Bugüne kadar 2,1 milyon metreküp çamurun deniz tabanından uzaklaştırıldığı projede, bilimsel gözlemler biyoçeşitliliğin yeniden güçlendiğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, temizlenen alanlarda uzun süredir görülmeyen deniz canlılarının geri dönmeye başladığını belirtiyor.

İzmit Körfezi’nde Ekolojik Dönüşüm: Dip Çamuru Temizliği Deniz Yaşamını Canlandırıyor

Türkiye’nin en kapsamlı çevre rehabilitasyon projelerinden biri olarak gösterilen “İzmit Körfezi Doğu Baseni Dip Çamurunun Temizlenmesi, Susuzlaştırılması ve Bertarafı Projesi”, deniz ekosisteminin yeniden canlandırılmasına yönelik önemli sonuçlar vermeye başladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi işbirliğinde Mayıs 2023’te başlatılan proje, yıllar boyunca biriken dip çamurunun temizlenerek körfezin doğal dengesinin yeniden kurulmasını hedefliyor.

İzmit’te eski fuar alanı yakınında kurulan 70 dönümlük şantiyede yürütülen çalışmalarda, deniz tabanından gemiler aracılığıyla çekilen çamur özel boru sistemleriyle kıyıya taşınıyor. Tarama ve susuzlaştırma işlemlerinin ardından depolama alanlarına nakledilen malzeme, çevresel standartlara uygun şekilde bertaraf ediliyor.
Toplam 468 hektarlık alanı kapsayan projenin bugüne kadar 211 hektarlık bölümü temizlendi. Yaklaşık 130 bin kamyon yüküne karşılık gelen 2,1 milyon metreküp çamurun denizden uzaklaştırıldığı çalışmalarda ilerleme oranı yüzde 45’e ulaştı. Yetkililer, 2028 sonunda tamamlanması planlanan proje için üçüncü etap hazırlıklarının sürdüğünü belirtiyor.

Deniz Ekosistemi Olumlu Yanıt Veriyor
Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanı Mesut Önem, temizlenen alanlarda yürütülen bilimsel izleme çalışmalarının umut verici sonuçlar ortaya koyduğunu ifade ediyor. İstanbul Üniversitesi Su Bilimleri Fakültesi ile ortaklaşa sürdürülen gözlemler, deniz yaşamında belirgin bir toparlanmaya işaret ediyor.
Önem’in verdiği bilgilere göre, bugüne kadar yaklaşık 300 futbol sahası büyüklüğündeki alan dip çamurundan arındırıldı. Bölgede gerçekleştirilen dalışlar ve bilimsel kayıtlar, uzun süredir baskı altında kalan ekosistemin yeniden canlandığını gösteriyor. Temizlenen bölgelerde deniz canlılarının geri dönüşünün gözlemlenmesi, projenin çevresel etkilerini somut biçimde ortaya koyuyor.

Dip çamurunun uzaklaştırılmasıyla birlikte su kalitesinin iyileştiği, ışık geçirgenliğinin arttığı ve deniz tabanındaki yaşam alanlarının yeniden oluşmaya başladığını değerlendiriliyor. Bu gelişmeler, körfezin biyolojik çeşitliliği açısından kritik bir eşik olarak görülüyor.

Gelecek Kuşaklara Bırakılacak Doğal Miras
Dip çamuru temizliğinin yanı sıra dere ağızlarına kurulan bariyerler, deniz süpürgeleri, amfibik araçlarla gerçekleştirilen temizlik faaliyetleri ve düzenli çevresel denetimler de körfezin korunmasına katkı sağlıyor. Yetkililer, çevre korumanın yalnızca kamu kurumlarının değil, üniversitelerden sanayi kuruluşlarına, sivil toplum örgütlerinden vatandaşlara kadar tüm kesimlerin ortak sorumluluğu olduğunu vurguluyor.

5 Haziran Dünya Çevre Günü dolayısıyla değerlendirmelerde bulunan Mesut Önem, kentlerin başarısının yalnızca ekonomik üretimle değil, koruyabildikleri doğal değerlerle de ölçüldüğünü belirtiyor. Temiz denizlerin, sağlıklı ekosistemlerin ve sürdürülebilir doğal kaynakların gelecek kuşaklara bırakılacak en değerli miras olduğuna dikkat çeken uzmanlar, İzmit Körfezi’nde yürütülen çalışmaların Türkiye’de çevresel restorasyon projeleri açısından örnek bir model oluşturduğunu ifade ediyor.