Manisa’daki Sardes Antik Kenti ile Bintepeler Lidya Tümülüslerini havadan izlemek ve kaçak kazılara karşı korumak amacıyla kurulan Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi açıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, teknolojinin kültürel mirasın korunmasında kullanılacağını belirtirken, yaklaşık 75 kilometrekarelik alana yayılan Bintepeler’de 120’den fazla anıt mezarın bulunduğuna dikkat çekti. Merkez, İHA’lar, güvenlik kameraları ve gelişmiş izleme sistemleriyle alanı sürekli takip edecek.

Bintepe’de kültürel miras için yeni güvenlik modeli

Manisa’daki Sardes Antik Kenti’nde düzenlenen törenle Sardes Antik Kenti ve Bintepeler Lidya Tümülüslerini Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi hizmete açıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, açılışta yaptığı konuşmada, kültürel mirası teknolojinin ileri yöntemleriyle korumayı hedeflediklerini ve bu uygulamanın ilk örneğini Sardes’te hayata geçirdiklerini belirtti.

Ersoy, bir kültür varlığının yıllar süren çalışmalar sonucunda geri getirilmesinin önemli olduğunu, ancak asıl hedefin eserlerin ait oldukları topraklardan hiç kopmamasını sağlamak olduğunu ifade etti.

Lidya’nın başkenti Sardes’in yakınındaki Bintepeler’in, binlerce yıldır bölgenin kültürel peyzajının önemli unsurlarından biri olduğunu belirten Ersoy, yaklaşık 75 kilometrekarelik alana yayılan bölgede 120’den fazla anıt mezarın bulunduğunu söyledi. Bintepeler’de Lidya Kralı Alyattes’in anıt mezarı da yer alıyor.

İHA’larla 24 saat izleme

Bakan Ersoy, geçmişte kaçak kazıların hedefi olan Bintepeler’de bazı alanların geri döndürülemeyecek biçimde tahrip edildiğine dikkat çekti. Bu deneyimin, geniş bir coğrafyadaki tehditlerin mümkün olduğunca erken tespit edilmesi ve önlenmesi gerektiğini gösterdiğini belirtti.

Bintepeler’e hakim konumdaki Karnıyarık Tepe yakınındaki eski kazı evi yenilenerek Havadan İzleme ve Güvenlik Merkezi’ne dönüştürüldü. Merkez, uzun menzilli ve gece görüş kabiliyetine sahip iki insansız hava aracı sistemiyle donatıldı. Üç anten sistemiyle kapsama alanı güçlendirilirken merkezi izleme sistemleri, büyük ekranlar ve çevre güvenlik kameralarıyla kapsamlı bir takip altyapısı oluşturuldu.

Merkezde vardiyalı görev yapacak güvenlik personelinin İHA pilotluğu eğitimleri ve gerekli sertifikasyon süreçleri tamamlandı. Havadan izleme sırasında şüpheli hareket veya kaçak kazı girişimi tespit edildiğinde, elde edilen bilgiler jandarma birimleriyle paylaşılacak ve gerekli müdahale yapılacak. 

Yurt dışına çıkarılan eserlerin izi sürülüyor

Ersoy, teknolojinin önemli bir araç olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Bintepeler’de uygulanan modelin, geniş coğrafyalara yayılan diğer arkeolojik alanların korunmasına yönelik çalışmalara da deneyim sağlayacağını ifade etti.

Kültür varlıklarının yurt dışına kaçırılmasıyla mücadeleye de değinen Ersoy, 2002’den bu yana 13 bin 474 kültür varlığının Türkiye’ye geri getirildiğini, bunların 9 bin 159’unun son 8 yılda ülkeye kazandırıldığını açıkladı. Boubon Antik Kenti’nden çıkarılan bronz imparator heykellerini bu mücadelenin dikkat çekici örneklerinden biri olarak gösteren Ersoy, Marcus Aurelius heykelinin de uzun araştırmalar ve uluslararası işbirliği sonucunda Anadolu’ya döndüğünü belirtti.

Sardes Kazı Başkanı Prof. Dr. Nicholas Cahill ise projenin hayata geçirilmesinde emeği bulunanlara teşekkür etti.