Samsun’un geleneksel el sanatları, yöresel lezzetleri ve halk kültürüne ait değerleri, Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanteri’nde yer almaya devam ediyor. Son değerlendirmelerle susuz bezi dokumacılığı, zembil örücülüğü, mani söyleme geleneği ve yöresel yiyeceklerin de aralarında bulunduğu sekiz unsur daha listeye eklendi.

Geleneksel el sanatları ve yöresel lezzetler envanterde
Samsun’da kentin kültürel zenginliklerini korumak ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla yürütülen çalışmalar sonucunda sekiz kültürel değer daha Somut Olmayan Kültürel Miras Türkiye Ulusal Envanteri’ne alındı. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü koordinasyonunda sürdürülen çalışmalar, geleneksel el sanatlarından yöresel lezzetlere, kutlama geleneklerinden halk kültürüne uzanan geniş bir alanı kapsıyor.

Son değerlendirmelerle birlikte Samsun’un ulusal envanterdeki unsur sayısı 30’a ulaştı. Listeye eklenen yeni değerler arasında susuz bezi dokumacılığı, zembil örücülüğü, mani söyleme geleneği, Bafra manda yoğurdu, Terme pidesi, Bafra pidesi, yufka geleneği ve uğut pekmezi bulunuyor.

Kentte daha önce envantere alınan kültürel miras unsurları arasında ağaç işlemeciliği, folklorik bebek yapımı, sıcak demir işlemeciliği, ağ örücülüğü, iplik eğirme geleneği, semaver yapımcılığı, hediyelik süpürge, süpürgecilik, taş oymacılığı ve işlemeciliği, kilim ve halı dokumacılığı yer alıyor. Çarşamba ayakkabısı, Ladik fanilası, kasket geleneği ve iğne oyası da bu değerler arasında bulunuyor.

Samsun’un halk kültürünü yansıtan Zekeriya Sofrası, Sele Sepet Şenlikleri, Geyik Koşan Şenlikleri ve Hüseyindede Şenlikleri de envanterde kayıtlı. Aşıklık, güreş ve cazgırlık geleneği ile Bafra nokulu da kentin somut olmayan kültürel miras unsurları arasında yer alıyor.

Yeni kültürel değerler için araştırmalar sürüyor
Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürü Süleyman Demirtaş, kentin binlerce yıllık geçmişinden gelen kültürel zenginliklerini kayıt altına alarak gelecek kuşaklara aktarmayı amaçladıklarını belirtti. Demirtaş, daha önce ulusal envanterde 22 unsurun bulunduğunu, son çalışmalarla sekiz yeni unsurun eklenmesi sonucunda sayının 30’a yükseldiğini söyledi.

Kentin farklı ilçelerinde yaşatılan geleneklerin, el sanatlarının ve yöresel ürünlerin araştırılarak kayıt altına alındığını aktaran Demirtaş, yeni unsurların tespit edilmesi için çalışmaların devam ettiğini kaydetti.

Bu süreçte Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun Üniversitesi, Olgunlaşma Enstitüsü ve Halk Eğitimi merkezlerinden temsilciler de çalışmalara katılıyor. Özellikle köylerde geleneksel mesleklerini sürdüren kişiler araştırılıyor; mesleklerin, geleneklerin ve kültürel uygulamaların geçmişine ilişkin hikâyeler de kayıt altına alınmaya çalışılıyor.

Belirlenen unsurların ulusal envantere alınması, Kültür ve Turizm Bakanlığının ilgili komisyonunun değerlendirmesinden sonra gerçekleşiyor. Demirtaş, Bakanlık komisyonunun belirli dönemlerde toplandığını ve değerlendirme sürecinin bu takvime bağlı yürütüldüğünü ifade etti.

Samsun’un henüz envantere girmemiş başka kültürel değerlerinin de bulunduğuna işaret eden Demirtaş, yeni tespitler doğrultusunda gelecek toplantıda toplam sayının 40’a ulaşabileceğini öngördüklerini söyledi.

Kültürel mirasın korunması turizme de katkı sağlayacak
Somut olmayan kültürel miras çalışmalarının temel amaçlarından biri, geleneklerin unutulmadan yaşatılması ve gelecek nesillere aktarılması. Bunun yanında kayıt altına alınan değerlerin Samsun’un turizm potansiyeline katkı sunması da hedefleniyor.

Demirtaş, ziyaretçilerin artık yalnızca deniz, kum ve güneş turizmiyle yetinmediğini; gittikleri yerlerin kültürünü tanımak ve farklı deneyimler yaşamak istediklerini belirtti. Bu eğilimin, yöresel ürünlerin ve geleneksel uygulamaların tanıtılması açısından yeni fırsatlar oluşturabileceğini ifade etti.

Samsun’a gelen ziyaretçilerin yöresel lezzetleri tatması, geleneksel el sanatlarını tanıması ve kültürel değerleri yaşatıldıkları yerlerde deneyimlemesi, kentin turizm çeşitliliğini artırabilecek unsurlar arasında gösteriliyor. Bafra ve Terme pideleri, Bafra manda yoğurdu gibi yöresel ürünlerin yanı sıra dokumacılık, örücülük ve halk gelenekleri de bu kültürel zenginliğin parçalarını oluşturuyor.

Demirtaş, kültürel mirasın kayıt altına alınması ve yaşatılmasına yönelik çalışmaların hem geleneklerin korunmasına hem de turizmin geliştirilmesine katkı sağlayacağını vurguladı. Samsun’un ulusal envanterde yer alan 30 unsuru; geleneksel el sanatlarını, yöresel lezzetleri, halk kültürünü, kutlama geleneklerini ve geleneksel sporları kapsıyor.