İstanbul'da 15 Temmuz Şehitler Anıtı'nın yanında yer alan Hafıza 15 Temmuz Müzesi, 2019 yılında kapılarını açtığından bu yana yaklaşık 3 milyon ziyaretçiyi ağırladı. Yakın dönem Türkiye tarihinin önemli dönüm noktalarından birini belgeleyen müze; görsel arşivleri, tanıklık nesneleri ve tematik sergi bölümleriyle toplumsal hafızanın korunmasına katkı sağlayan çağdaş müzecilik anlayışının dikkat çeken örnekleri arasında yer alıyor.

Yakın Tarihi Belgeleyen Çağdaş Bir Bellek Merkezi
İstanbul'da 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'nün Anadolu Yakası girişinde bulunan Hafıza 15 Temmuz Müzesi, açıldığı 2019 yılından bu yana yaklaşık 3 milyon ziyaretçiyi ağırlayarak yakın dönem tarihine odaklanan Türkiye'nin önemli bellek mekânlarından biri haline geldi. Fetullahçı Terör Örgütü'nün (FETÖ) 15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından oluşturulan müze, yalnızca yaşanan olayları belgelemekle kalmıyor; aynı zamanda toplumsal hafızanın gelecek kuşaklara aktarılmasını amaçlayan kapsamlı bir müzecilik yaklaşımı sunuyor.

İki katlı sergi alanından oluşan müzede, 15 Temmuz gecesine ilişkin fotoğraf, video ve ses kayıtlarının yanı sıra döneme ait çok sayıda belge ve kişisel eşya sergileniyor. Müzenin anlatısı, yalnızca Türkiye'deki darbe girişimini değil, dünya darbe tarihi, sömürgecilik süreçleri ve darbe mekanizmalarını ele alan tematik bölümlerle daha geniş bir tarihsel perspektif ortaya koyuyor. Bu yönüyle müze, çağdaş tarihin belgelenmesi ve yorumlanmasına odaklanan özel bir bellek merkezi niteliği taşıyor.

Somut Tanıklıklar Bellek Anlatısını Güçlendiriyor
Müze Müdürü Tuba Danış Ketancı, yapının yalnızca bir sergi mekânı olarak değil, toplumsal hafızayı yaşatan bir külliye anlayışıyla tasarlandığını belirtiyor. Müzenin yer aldığı alanda bulunan ve 15 Temmuz'da yaşamını yitiren 253 kişiyi simgeleyen 253 selvi ağacı da anma kültürünün önemli unsurlarından biri olarak ziyaret rotasına eşlik ediyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren müzede yıl boyunca farklı yaş gruplarına yönelik rehberli sunumlar, bilgilendirme programları ve eğitim etkinlikleri düzenleniyor. Açıldığı günden bu yana yaklaşık 3 milyon ziyaretçiyi ağırlayan müze, yakın dönem tarihine ilişkin farkındalık oluşturmayı sürdürüyor.

Müzenin koleksiyonunda 253 şehide ait ayakkabılar ve kişisel eşyaların yanı sıra darbe gecesinde tankın ezdiği otomobil, bir gazinin motosikleti, Şehit Astsubay Kıdemli Başçavuş Ömer Halisdemir'in beresi ve kaması ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın vatandaşlara yaptığı çağrı sırasında kullanılan gazeteci Hande Fırat'ın cep telefonu da sergileniyor. Yakın tarihin somut tanıklıkları olarak değerlendirilen bu objeler, müzenin anlatısını güçlendiren ve ziyaretçilerin dönemi çok yönlü biçimde değerlendirmesine katkı sağlayan koleksiyonun öne çıkan parçaları arasında yer alıyor.