Keşfi ile birlikte dünyada alışılmış neolitik algılarını yerle bir eden Göbeklitepe arkeoloji kazılarında yeni bir evre başladı. Arkeoloji alanın kuzey kesiminde ilk açmada kazılar başladı. , Alanın kuzey kesimindeki ilk açma yaklaşık 80'e 70 metrelik alanı kapsıyor.

Göbeklitepe'nin kuzeyi ilk kez kazılıyor

1995 yılında Şanlıurfa Müzesi ve Alman Arkeoloji Enstitüsü ortaklığıyla Prof. Dr. Harald Hauptmann başkanlığında Dr. Klaus Schmidt denetiminde başlayan arkeoloji kazıları günümüzde Kültür ve Turizm Bakanlığ'nın Taş Tepeler Projesi kapsamında Prof. Dr. Necmi Karul başkanlığında sürüyor. Aynı Zamanda Taş Tepeler Projesi'nın Koordinatörlüğünü de yürüten Prof. Dr. Necmi Karul başlanlığındaki arkeoloji kazılarında, Göbeklitepe'nin kuzey kesimi bu sene ilk kez kazılıyor..

Alanda kamusal yapılar ve konutlar olduğu tahmin ediliyor

Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan konuyla ile ilgili yapılan açıklamada Geleceğe Miras Projesi kapsamında, alanın kuzey kesimindeki yaklaşık 80'e 70 metrelik alanda ilk kez arkeoloji kazılarına başlandığı belirtilerek " Yüzey taramalarından elde edilen veriler ve jeomanyetik ölçümler, bu bölgede de büyük boyutlarda kamusal yapılar ile dörtgen planlı yapıların ve kulübelerin bulunduğuna işaret ediyor" denildi. 

Göeklitepe'de yeni açmanın yanı sıra GT1 ve GT2 alanlarında da çalışmaları eş zamanlı olarak sürdürdüklerini kaydetti.

Bakanlık açıklmasında, kazılarla birlikte koruma çalışmalarına da büyük önem verildiğine vurgu yapılarak,  C Yapısı'ndaki dikilitaşın yüzeyine ait son parçaları yerine yerleştirirken D Yapısı'nın duvarlarını ve merkezindeki iki dikilitaşın zemin bağlantılarınının güçlendirdiği belirtildi. Aynı zamanda dikilitaşların sarsıntılara karşı çelik halatlarla daha güvenli hale getirildiği bilgisi de açıklamada yer aldı.

Bakan Ersoy, yürüyüş yollarının yeniden düzenleneceğini belirtti. 

Kazılarla ilgili görüşlerini paylaşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri. Ersoy, yeni kazı alanları dikkate alınarak yenilenen yürüyüş yollarının yakında ziyaretçilerin erişimine açılacağını belirterek "Göbeklitepe'nin farklı noktalarında kazı, restorasyon ve koruma çalışmalarını eş zamanlı yürüterek bu eşsiz mirası bütüncül bir yaklaşımla geleceğe taşıyoruz. Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüze, kazı heyetimize, bilim insanlarımıza ve sahada özveriyle çalışan tüm ekip arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum." dedi. 

Arkeleoglar dörtgen planlı yapılar keşfettiler

Taş Tepeler Projesi Koordinatörü ve Göbeklitepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Necmi Karul, AA muhabirine, Kültür ve Turizm Bakanlığının Geleceğe Miras Projesi kapsamında Göbeklitepe'de koruma altındaki ana kazı alanındaki çalışmalar sürerken, çatının kuzeyindeki yeni alanda da bu sezon kazılara başlandığını söyledi.

Mevcut alanda daha önce bulunan zeytin ağaçlarının başka bölgeye taşınmasıyla kazıya elverişli bir ortam oluşturulduğunu belirten Karul, yaklaşık 1500 metrekarelik yeni alanda bu sezon çalışmalara başladıklarını anlattı.

Bu kazılarla Göbeklitepe'nin daha önce açığa çıkarılan yapılarına ilişkin potansiyeli yeniden test etmeyi ve keşfetmeyi amaçladıklarını vurgulayan Karul, geniş alanlarda kazı yaparak zaman içinde derinleşmeyi esas alan çalışma yöntemini burada da uyguladıklarını ifade etti.

Karul, yeni kazı alanına ilişkin şu bilgileri verdi:

"Alanın bir kenarından başladık. Kuzeye doğru devam ediyoruz ve hemen yüzeyin altında Göbeklitepe'nin ikinci evresine tarihlenen dörtgen planlı yapılar açığa çıkardık. Yüzeyin hemen altında olmaları, plan ve yerleşme düzeni hakkında hızlı bir şekilde fikir veren kanıtlara ulaşmamızı sağladı. Hatta bazı yapıların tabanlarına da çok hızlı bir şekilde ulaşıldı. Çünkü burası erozyona açık bir yer. Duvarların üst kotları uzun bir süre önce aşınmış.

Bir diğer güzel haber, zeytin ağaçlarının burada büyük ölçüde tahribata yol açmadığını gördük. Ancak ağaçlar buradan taşınmasaydı, buranın en azından kazılamayacak bir alan olacağını da görmüş olduk. Bu yılki planımız, arkada gördüğünüz alanın tamamında yüzey seviyesini kaldırıp yüzeyin hemen altındaki yapı kalıntılarını açığa çıkarmak."

- "İlk izlenimimiz bunların konut olarak kullanıldığı yönünde"

Karul, yeni kazı alanını çevreleyen yürüyüş yolunun ziyaretçilerin çalışmaları ve ortaya çıkarılacak yeni buluntuları yakından izleyebilecekleri şekilde planlandığını ifade etti.

Ortaya çıkarılan dörtgen planlı yapıların benzerleriyle önceki yıllarda GT1 olarak adlandırılan alanda karşılaştıklarını dile getiren Karul, şöyle devam etti:

"Onların benzerlerinden söz ediyoruz. Ama şu ana kadar gördüğümüz kadarıyla bu dikilitaş geleneğinin zayıfladığını, daha az sayıda dikilitaş barındırdıklarını, mekanların iç düzenlemesine baktığımız zaman daha çok konut amaçlı kullanılmış olabileceklerini söyleyebiliyoruz. Ama kuşkusuz bunları sadece duvarları açığa çıkararak söylemek yeterli değil. Ve özellikle bu yapıların içerisinde topladığımız toprak örnekleri mekanların işlevleri hakkında bize bilgi verecek. Bu da daha çok taban seviyesine geldiğimizde, taban üzerinden aldığımız örneklerle söyleyebileceğimiz bir şey. İlk izlenimimiz bunların konut olarak kullanıldığı yönünde."

Karul, Göbeklitepe'de kamusal yapıların yanı sıra bunlarla çağdaş konutların da daha önceki kazılarda ortaya çıkarıldığını belirterek, kamusal yapılar ile konutların eş zamanlı kullanımının Göbeklitepe'nin yalnızca bir tapınma merkezi değil, aynı zamanda insanların yaşadığı bir yerleşim yeri olduğunu gösterdiğini, Taş Tepeler kapsamındaki diğer kazılarda da benzer yerleşim düzeninin görüldüğünü ifade etti.

Göbeklitepe'de özellikle yamaç kesimindeki yuvarlak planlı yapıların bulunduğu alanda çalışmaların sürdüğünü bildiren Karul, geçen yıl C yapısında büyük ölçüde tamamlanan sağlamlaştırma çalışmalarının bu yıl D yapısında devam ettiğini ve yıl sonuna kadar tamamlanmasının planlandığını sözlerine ekledi.