Eflatunpınar Anıtı, Hititlerin su kültü ile kozmolojik dünya görüşünü aynı kompozisyonda buluşturan en etkileyici açık hava kutsal alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Beyşehir yakınlarında yer alan anıt, doğal su kaynağıyla beslenen havuzu, anıtsal kabartmaları ve mitolojik figürleriyle Geç Hitit sanatının seçkin örnekleri arasında kabul ediliyor. MÖ 13. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen yapı, yürütülen kazı, restorasyon ve çevre düzenleme çalışmaları sayesinde günümüzde ziyaretçilere özgün

Hitit kozmolojisini suyla buluşturan anıt
Konya'nın Beyşehir ilçesine yaklaşık 22 kilometre uzaklıkta bulunan Eflatunpınar Anıtı, dikdörtgen planlı bir havuz ve onun kuzey cephesinde yükselen kabartmalı anıtsal duvardan oluşuyor. Yaklaşık 30x34 metre ölçülerindeki havuz, yakınındaki doğal su kaynağından beslenirken, kuzeyde yer alan yaklaşık 7 metre yüksekliğindeki taş bloklu kabartma duvar anıtın en dikkat çekici bölümünü oluşturuyor.

Güneye bakan cephede merkezde Fırtına Tanrısı ile Güneş Tanrıçası betimleniyor. Her iki tanrının üzerinde kanatlı güneş kursları yer alırken, çevrelerini saran on adet hayvan başlı hibrit figür elleriyle hem tanrıların üzerindeki güneş kurslarını hem de en üstte bulunan büyük kanatlı güneş kursunu taşıyor. Kompozisyonun en alt bölümünde ise kısmen görülebilen beş dağ tanrısı bulunuyor. Ortadaki üç dağ tanrısının göbek kısmındaki deliklerin, dağlardan doğan su kaynaklarını simgelediği düşünülüyor. Araştırmacılar bu düzenlemeyi, dağların dünyayı, güneş kurslarının gökyüzünü ve tanrıların evrensel düzeni temsil ettiği Hitit kozmografisinin görsel anlatımı olarak değerlendiriyor.

Kabartmalar, heykel parçaları ve koruma çalışmaları
Anıtın iki yanında havuz duvarlarına işlenmiş tanrıça figürleri yer alırken, güneyde havuza uzanan dikdörtgen platformun ön yüzünde bir tanrıça kabartması bulunuyor. Yanındaki hasarlı blokta ise büyük olasılıkla bir tanrı figürünün yer aldığı kabul ediliyor. Doğu duvarında iki kişiyi betimleyen kırık bir kabartma, gölet çevresinde ise çeşitli heykel parçaları günümüze ulaşmış durumda.

Buluntular arasında en dikkat çekici eserlerden biri üçlü boğa protomu olarak bilinen heykel parçası. Bu eser, göletin güneybatısında Roma döneminde inşa edilen bir barajın duvarında dolgu malzemesi olarak kullanıldığı için özgün konumu bilinmiyor. Kabartmalı duvarın arkasındaki iki parçaya ayrılmış kaya bloğunda görülen aşınmış aslan kabartmasının ise tamamlanamadan bırakılmış bir heykel kaidesine ait olduğu düşünülüyor.

Alanda herhangi bir yazıt ele geçirilmemesine karşın, üslup özellikleri ve çevredeki benzer Hitit anıtlarıyla yapılan karşılaştırmalar sayesinde yapı MÖ 13. yüzyılın ikinci yarısına tarihlendiriliyor. Eflatunpınar'da 1996-2002 yılları arasında kazı ve temizlik çalışmaları yürütülürken, 2011-2012 yıllarında gerçekleştirilen restorasyon ve çevre düzenlemesiyle anıtın korunması ve ziyaretçilere güvenli biçimde sunulması sağlandı.