Municipium

1. Municipium: Antik Roma’da, kendi yönetim organlarına sahip, yarı özerklik hakkını elde etmiş şehirler.

Bu şehirlerde oturanlar evlenmek, ticaret yapmak gibi Roma vatandaşının tüm haklarına sahiptiler.

Yalnız Roma’da siyasi oy kullanma hakları yoklu.

2. Municipium: Roma idare sisteminde kent statüsü.

Koloniden sonra bir kentin alabileceği ikinci yüksek statüdür. Bir municipium’da yaşayanlar Roma yurttaşlığı hakkına sahiptir ve Roma’nın koruması altındadır. Bununla birlikte kendi yöneticilerini seçme hakkına da sahiptirler. Bu statü ilk kez MÖ 381’de Tusculum kentine verilmiştir.

3. Municipium: Latin birliğinin dağılmasından sonra Roma Cumhuriyeti içinde sınırlı yönetsel ve yargısal özerkliği bulunan kentsel yerleşme.

Municipiumlarda yaşayanlar, başlangıçta seçme hakkı bulunmayan Roma yurttaşları sayılıyorlardı. İtalya'daki eyaletlerin Roma Devleti'ne katılması sırasında, municipiumlarda nüfus kabile kütüklerine kaydedildi ve kendilerine tam yurttaşlık hakları tanındı. Bu kentlerin özerkliği, yöneticilerin yargısal ve mali yetkileriyle sınırlıydı.

Municipium dış politika konularında Roma'ya bağımlıydı ve Roma ordusuna asker veriyordu. Para basma yetkisi yoktu. Bütün Latin ve İtalyan topluluktan zamanla Roma yurttaşlarının oturduklan birer municipium durumuna geldi. Latince konuşulan eyaletlerde yaygın olan municipium sistemi kuzeyde ya da Yunanca konuşulan doğu eyaletlerinde çok enderdi.

Municipiumların başlıca gelir kaynakları, varlıklı üyelerden sağlanan bağışlar, ithalat ve ihracattan alınan vergiler ve kent topraklarının gelirleriydi. Taşradaki municipiumlarda yerel soylular yerel siyaseti ve mali işleri denetim altında tutan bir meclis oluşturuyor, böylece atanmış üst yöneticilerin yetkilerini daraltıyordu.