Hypocaust nedir?

Hypocaust: Roma mimarisinde, döşeme altındaki ısıtma sistemi.

Bu sistemde, sıcak hava ya da duman döşemenin altında bırakılan boşluklardan geçerek üst mekânı ısıtırdı.

Hipokaust genellikle hamamlarda kullanılmakla birlikte imparatorluğun, Almanya ve İngiltere gibi kuzey eyaletlerindeki Roma kentlerinin villa ve saraylarında da kullanılmışür. Sistemin kullanıldığı yapılarda döşeme, alttaki tuğla ayaklar üstüne oturtulur ve ayaklar arasındaki boşluklardan dolanan sıcak hava genellikle bu bacayla dışarı atılırdı.

Kimi uygulamalarda döşemenin altındaki hipokaust duvarlardaki ısıtma sistemiyle bağlantılıdır. Burada sıcak hava, duvarlar içine düşey olarak yerleştirilmiş tubuli denen pişmiş toprak borulardan yukarı çıkar. Bir başka uygulamadaysa, duvara gelen yüzeyinde küçük çıkıntılar bulunan tuğla levhalar (tegula mammate) kullanılmış, sıcak havanın bu kaplama levhalarının arkasında kalan boşlukta dolaşması sağlanmıştır.

Vitrivius'a göre hipokaust sistemini, MÖ 1'ind yüzyılda Sergius Orata adındaki kişi bulmuştur; ama arkeolojik veriler
hipokaustun Helenistik Dönem'den beri kullanıldığını göstermektedir.

Yunanistan'da Olympia ve Gortys'te, İtalya'da Pompei'de ve Sicilya'da Megara Hybleia'da MÖ 1. yüzyıldan önce de sistemin var olduğunu kanıtlayan örnekler bulunmaktadır.