Bulgaristan'ın Samokov kentinde yer alan Bayraklı Camii, Osmanlı mimarisi ile Avrupa barok ve rokoko sanatının izlerini bir araya getiren özgün bezemeleriyle dikkat çekiyor. Günümüzde müze olarak ziyaret edilebilen yapı, 19. yüzyıl Osmanlı sanat anlayışına ışık tutarken, duvar resimlerini tehdit eden su sızıntıları nedeniyle kapsamlı bir restorasyon projesi için finansman bekliyor.

Osmanlı ve Avrupa Sanatının Buluştuğu Nadir Bir Eser
Bulgaristan'ın Samokov kentinde bulunan Bayraklı Camii, mimarisi ve zengin kalem işi süslemeleriyle Balkanlar'daki Osmanlı kültür mirasının en dikkat çekici yapıları arasında gösteriliyor. Yaklaşık 1845 yılında inşa edildiği değerlendirilen cami, bugün müze olarak ziyaretçilerini ağırlarken, Osmanlı'nın geç döneminde gelişen barok üslubunu yansıtan nadir örneklerden biri olma özelliğini taşıyor.

Duvar ve tavan bezemelerinde bitkisel motifler, çiçek kompozisyonları, kumaş kıvrımlarını andıran dekoratif öğeler ve rokoko etkili süslemeler öne çıkıyor. Yapıda, klasik İslam bezeme geleneğinin yanı sıra Batı Avrupa barok ve rokoko sanatının etkileri de açık biçimde izlenebiliyor.

Samokov Tarih Müzesi Müdürü ve arkeolog Veselin Hadzhiangelov, Bayraklı Camii'nin daha eski ve büyük bir caminin kalıntıları üzerine inşa edildiğini, yapının dönemin Samokov Valisi Mehmed Hüsrev Paşa adına yaptırıldığının kabul edildiğini belirtiyor. İç mekân süslemelerinin ise Samokov Ressamlık Okulu'nun önemli temsilcileri Hristo Yovevich, İvan Dospevski ve Kosta Valyov tarafından gerçekleştirildiğinin düşünüldüğünü ifade ediyor.

Restorasyon Bekleyen Kültürel Miras
Hadzhiangelov'a göre, halk arasında anlatılan bir rivayete göre caminin sıra dışı bezemelerinin bir dönem kapatılması istenmiş, ancak Mehmed Hüsrev Paşa süslemelerin sanatsal değerini vurgulayarak korunmasını sağlamıştı.

1960'lı yıllarda gerçekleştirilen restorasyon çalışmaları sırasında yapının inşa tekniğine ilişkin önemli bilgiler de ortaya çıktı. Kubbeyi taşıyan kemerlerde Rila Dağları'nın yüksek kesimlerinden getirilen doğal eğimli çam ağaçlarının kullanıldığı, yapının ise çivi yerine geleneksel ahşap geçme sistemiyle inşa edildiği belirlendi. Aynı dönemde camide çok sayıda Osmanlıca dini el yazmasının bulunması, Samokov'un Osmanlı dönemindeki kültürel ve eğitim merkezi kimliğini de gözler önüne serdi.

Günümüzde ise çatıda uzun yıllardır kapsamlı bir onarım yapılamaması nedeniyle oluşan su sızıntıları, değerli duvar resimleri için ciddi risk oluşturuyor. Hazırlanan restorasyon projesi için finansman arayışının sürdüğünü belirten Hadzhiangelov, Bayraklı Camii'nin her gün yerli ve yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ettiğini, yapının korunmasının Balkanlar'daki Osmanlı kültür mirasının geleceği açısından büyük önem taşıdığını vurguluyor.