Rusya'nın Veliky Novgorod kentindeki Troitsky XVI arkeoloji kazısında 12. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenen bir tılsım bulundu. 8 yaşından büyük ve 100 kilodan ağır bir yaban domuzuna ait dişi kaplayan kılıf gümüşü taklit eden kalay-kurşun alaşımından yapılmış ve dişin sivri ucundan kil içine alınan bir kalıp kullanılarak dökülmüş. Orta Çağ Novgorod'unda hayvan dişi ve kemiklerinden muska yapımı yaygın ama süslü metal kılıf içinde yaban domuzu dişi örneğine ilk kez rastlandı.

2020 yılında Veliki Novgorod’daki arkeoloji kazılarında bulunan, metal kaplama içindeki yaban domuzu dişinin, avcılar veya savaşçılar tarafından koruyucu muska olarak kullanıldığı düşünülüyor.

Orta Çağ Rusya'sında yaban domuzu avı beslenmeden ziyade soyluların ve elit askerlerin tehlikeli bir güç gösterisiydi. Erken dönemlerde İskandinav mitolojisiyle ilişkili olan bu muskaların anlamı zamanla değişmiş; bu örnekte hayvanın gücünün avcıya geçmesini simgeleyen bir savaşçı/avcı uğur tılsımı işlevi gördüğü tahmin ediliyor.

Moskova Devlet Üniversitesi’nden Elena Tyanyna ve ekibinin "Povolzhskaya Arkheologiya" dergisinde yayımlanan "Veliky Novgorod'daki Troitsky XVI kazı alanından metal çerçeve içinde bir yaban domuzu dişi: kapsamlı bir çalışma" başlıklı makalede yer alan bilgilere göre; , buluntu 12. yüzyıl sonu – 13. yüzyıl başına tarihleniyor ve dönemin askeri-seçkin zümresine işaret ediyor.

Arkeolojide Nadir Buluntu: Metal Kaplı Domuz Dişi Kolye

Troitskiy XVI kazı alanında, bir malikanenin katmanlarında keşfedilen diş, 27,4 mm genişliğe sahip ve 8 yaşından büyük, yaklaşık 150 kg ağırlığında bir erkek yaban domuzuna ait. Aynı katmanda ok uçları, kılıç kabzası, zırh parçası, bronz kemer süsleri ve gürültülü muska askıları gibi seçkin eşyaların bulunması, sahibinin hem avcı hem de savaşçı olduğunu gösteriyor.

Gümüş Taklidi Kaplama ve Bitkisel Bezemeleri ile Dikkat Çekmişti

Dişin uç kısmı, kalay ağırlıklı metal bir kaplamayla korunmuş – bu muhtemelen gümüş görünümü taklit etmek amacıyla yapılmış. Kaplama, iki parçalı bir kalıpta dökülmüş ve dişe yerleştirildikten sonra üzerine bitkisel motifler ve spiral kıvrımlardan oluşan gravür işlemeleri yapılmış. Buluntunun boyutu ve işçiliği onu benzersiz kılarken, Novgorod’da benzer hayvan dişi muskalarına daha önce de rastlanmıştı.

Yaban Domuzu Kültürü: Cesaret ve Şans Sembolü

Araştırmacılar, 12-13. yüzyıla gelindiğinde bu tür muskaların İskandinav mitolojisi bağlamını yitirdiğini, ancak domuzun güç, öfke ve cesaretinin avcıya geçtiğine inanıldığını belirtiyor. O dönemde yaban domuzu avı ticari değil, soylular ve savaşçılar için eğlence ve meydan okuma amaçlıydı. Eski bir Belarus atasözü “Domuza giderken papazı da yanına al” der. Kazıda, muskanın asılma halkası olmaması, aile içinde kuşaktan kuşağa saklanarak aktarıldığı ihtimalini güçlendiriyor.

Arkeolojikhaber