Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Haydarpaşa Garı’nın orijinal projelerinde yaklaşık 1.000 ahşap kazık bulunduğunu, jeoradar incelemelerinde bunların yaklaşık 200’ünün yerinde olduğunun belirlendiğini açıkladı. Zeminde sıvılaşma riski de tespit edilen gar sahasında temel ve zemin güçlendirme çalışmaları yürütülürken, ilk etabın 2027 içinde tamamlanması hedefleniyor.

Haydarpaşa Garı’nın temelindeki ahşap kazıklar incelendi

Haydarpaşa Gar Sahası’nda devam eden restorasyon ve güçlendirme çalışmalarında, tarihî gar binasının temel sistemine ilişkin yeni bulgular ortaya çıktı.

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un açıklamasında göre, tarihî yapının orijinal projeleri incelenerek temel altında kullanılan ahşap kazıkların mevcut durumu araştırıldı.

Orijinal projelerde, temel altında uzunlukları 8 ila 21 metre, çapları ise 50 ila 90 santimetre arasında değişen yaklaşık 1.000 ahşap kazık bulunduğu belirlendi.

Gerçekleştirilen jeoradar incelemelerinde yaklaşık 200 kazığın yerinde olduğu, yaklaşık 800 kazığın ise tespit edilemediği bildirildi. Teknik değerlendirmelerde bu durum, inşa tarihinden günümüze ahşap kazıkların yaklaşık yüzde 80'inin yok olduğunu gösteren bir bulgu olarak değerlendirildi.

Zeminde sıvılaşma riski tespit edildi

Haydarpaşa Garı'nın bulunduğu alandaki zemin koşullarını belirlemek amacıyla sondaj, arazi ve laboratuvar testleri, jeofizik ölçümler ve aletsel gözlem çalışmaları yapıldı.

İncelemelerde zeminin ZF sınıfında olduğu, heterojen dolgu ve sıvılaşabilir kum tabakaları içerdiği belirlendi. Zeminin gevşek ve suya doygun yapısının geoteknik risk oluşturduğu tespit edildi.

Çalışmalarda, olası bir sıvılaşma durumunda tarihî yapıda oturma ve yanal yayılma meydana gelebileceği değerlendirildi.

Temel ve zemin güçlendirmesi yapıldı

Bu bulgular doğrultusunda hazırlanan zemin iyileştirme projesi, uzman akademik heyetler tarafından incelendi ve Danışma Kurulu tarafından uygun bulundu.

Proje kapsamında yapının çevresinde yanal yayılmaya karşı fore kazık uygulaması gerçekleştirildi. Yapının içinde ve dışında ise kompaksiyon enjeksiyonu ve polimer enjeksiyonu gibi zemin güçlendirme yöntemleri uygulandı.

Güçlendirme çalışmaları sırasında deneysel ve gözlemsel veriler düzenli olarak toplandı. Elde edilen sonuçlara göre projelerde gerekli revizyonlar yapıldı.

Haydarpaşa Garı teknik cihazlarla izlendi

Güçlendirme çalışmalarına başlanmadan önce tarihî yapının imalatlar sırasında göstereceği hareketleri takip etmek amacıyla teknik izleme cihazları yerleştirildi.

Çalışmalar, bu cihazlardan elde edilen veriler doğrultusunda aşamalı ve kontrollü biçimde yürütüldü.

Bodrum katındaki sınırlı çalışma alanı, mevcut taşıyıcı sisteme zarar verilmemesi gerekliliği ve güçlendirme çalışmalarının üstyapı imalatlarıyla eş zamanlı yürütülmesi uygulama süresini etkileyen unsurlar arasında yer aldı.

Haydarpaşa Garı’nın ilk etabı 2027’de tamamlanacak

Bakan Ersoy, daha önce İstanbul Kültür Yolu Festivali'nin başlangıcında açılması planlanan ilk etap için çalışma takviminin yeniden düzenlendiğini açıkladı.

Ersoy, hassas güçlendirme uygulamaları, bilimsel analizler ve proje revizyonlarının yanı sıra Arkeopark alanında ortaya çıkan yeni arkeolojik kalıntıların korunmasına yönelik çalışmaların da takvimi etkilediğini belirtti.

Bakan Ersoy, Haydarpaşa Gar Sahası'ndaki çalışmaların ilk etabını 2027 yılı içinde tamamlamayı hedeflediklerini bildirdi.

Arkeoparkta yeni arkeolojik kalıntılar bulundu

Haydarpaşa Arkeopark alanında mevcut kalıntıların konservasyon çalışmaları sürerken altyapı, drenaj ve ziyaretçi güzergâhlarına yönelik çalışmalarda yeni arkeolojik kalıntılar ortaya çıkarıldı.

Yeni buluntuların korunması amacıyla altyapı ve drenaj hatları ile ziyaretçi güzergâhlarının projeleri yeniden düzenlendi. Kalıntıların konumu ve korunma durumuna göre yapılan değişiklikler uygulama takvimine ek süre getirdi.

Taşınma işlemleri de çalışma takvimini etkiledi

Haydarpaşa Gar Sahası'nda farklı kurumlara ait yapı, tesis, ekipman ve kullanım alanlarının taşınma süreçleri de uygulama sırasını etkiledi.

Bazı bölümlerde taşınma işlemlerinin tamamlanması beklendiği için planlanan imalatlara öngörülen tarihlerde başlanamadı. Boşaltılan alanların uygulamaya hazırlanması ve saha düzenlemeleri de ek çalışma süresi gerektirdi.

Haydarpaşa Gar Sahası'nda müze ve kültür alanları oluşturulacak

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile TCDD arasında 15 Ağustos 2024'te imzalanan protokol kapsamında yürütülen proje, tarihî gar binasının restorasyonu ve zemin güçlendirmesinin yanı sıra yeni kültür ve sanat alanlarının oluşturulmasını da kapsıyor.

Projede Anadolu Yakası'nın ilk arkeoloji müzesi, performans sanatları merkezi, kütüphane, sergi salonları, sanat ve tasarım atölyeleri, Arkeopark ve açık etkinlik alanlarının oluşturulması planlanıyor.

1909'da resmî açılışı yapılan Haydarpaşa Garı'nın restorasyon ve güçlendirme çalışmalarında, tarihî yapının korunması ile yeni kültür alanlarının oluşturulması birlikte yürütülüyor.