UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Ani Ören Yeri’nde 2026 sezonu kazı çalışmaları beş farklı noktada sürdürülüyor. Selçuklu çarşısı, konutları, mezarlığı ve ticari yaşamın önemli merkezlerinden yağhanede yapılan araştırmalarla kentin bilinmeyen yönleri ortaya çıkarılmaya çalışılıyor. Kazılara eş zamanlı olarak koruma, konservasyon ve çevre düzenleme uygulamaları da devam ederken, Ani’nin ziyaretçi potansiyelinin daha da artırılması hedefleniyor.

Ani’de Orta Çağ Yaşamının İzleri Araştırılıyor
Kars’ta bulunan ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Ani Ören Yeri’nde, kentin tarihsel gelişimine ışık tutacak kapsamlı kazı çalışmaları devam ediyor. Tarih boyunca Bagratlı Hanedanlığı, Bizans, Büyük Selçuklu Devleti, Gürcü Krallığı, Moğollar, İlhanlılar, Karakoyunlular, Akkoyunlular ve Osmanlı Devleti gibi birçok siyasi gücün egemenliğine sahne olan Ani, Anadolu’nun en önemli arkeolojik alanları arasında gösteriliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Kafkas Üniversitesi iş birliğinde yürütülen çalışmalar, sanat tarihçileri, arkeologlar, mimarlar ve restoratörlerden oluşan yaklaşık 100 kişilik uzman ekip tarafından gerçekleştiriliyor. Araştırmaların temel amacı, toprak altında kalan mimari kalıntıları ve taşınabilir kültür varlıklarını gün yüzüne çıkararak Ani’nin tarihsel dokusunu daha iyi anlamak.

Ani Ören Yeri Kazı Başkanı Doç. Dr. Muhammet Arslan, şehrin Orta Çağ’ın en görkemli yerleşimlerinden biri olduğunu belirterek, özellikle 1064 yılında Sultan Alparslan’ın fethi sonrasında Anadolu’daki Türk-İslam medeniyetinin ilk izlerinin burada şekillendiğini vurguladı. Arslan’a göre Ani’deki camiler, mescitler, hamamlar, çarşılar ve sivil mimari örnekleri, Anadolu Türk-İslam mimarisinin başlangıç evresini temsil eden önemli yapılar arasında yer alıyor.

Selçuklu Çarşısından Yağhaneye Uzanan Kazılar
2026 sezonunda çalışmalar beş farklı noktada yoğunlaştırılmış durumda. Selçuklu çarşısı, Selçuklu konutları, Selçuklu mezarlığı ve dönemin ekonomik hayatında önemli bir yere sahip olan yağhane yapısında sürdürülen kazılar, Ani’nin sosyal ve ticari yaşamına ilişkin yeni veriler sunmayı amaçlıyor.

Kazı faaliyetlerinin yanı sıra koruma ve konservasyon uygulamaları da eş zamanlı olarak yürütülüyor. Toprak altından çıkarılan mimari kalıntıların korunmasına yönelik çalışmalar sayesinde elde edilen buluntuların gelecek kuşaklara aktarılması hedefleniyor. Ören yerindeki çevre düzenleme projeleri kapsamında ise daha önce yapımına başlanan sur içi yürüyüş yollarının tamamlanması için çalışmalar sürdürülüyor. Bu uygulamalarla ziyaretçilere daha düzenli ve konforlu bir gezi deneyimi sunulması planlanıyor.

Son yıllarda turizmde önemli bir ivme yakalayan Kars’ta Ani Ören Yeri, bölgenin en güçlü kültürel destinasyonlarından biri olarak öne çıkıyor. Yıl boyunca devam eden kazı, koruma ve çevre düzenleme faaliyetlerinin ziyaretçi sayısına da olumlu yansıdığı belirtiliyor. 2025 yılında yaklaşık 450 bin ziyaretçi ağırlayarak rekor kıran Ani’nin, 2026 sezonunda yürütülen çalışmalar sayesinde daha fazla ziyaretçiye ulaşması bekleniyor.

Anadolu’nun en önemli Orta Çağ kentlerinden biri olan Ani’nin geçmişi, her geçen yıl daha ayrıntılı biçimde ortaya çıkarılmaya devam ediyor.