Servus nedir?

Servus: Antik Roma’da köle.

Servus: Roma'da köle.

Kişilik hakkı bulunmayan ve mal sayılan servuslar, status libertatisten (özgürlük statüsü) yoksundu. Elde ettikleri varlıklar da doğrudan sahiplerine ait olurdu.

Servus konumu savaş tutsaklığı, köle anadan doğma ve bir kamu cezasma çarptınılma gibi belli nedenlerden kaynaklanırdı.

Servus, sahibi tarafından azat edildiğinde özgürlüğe ve hukuki kişiliğe kavuşurdu.

Terk edilmiş bir köle (servus derelictus) kölelikten kurtulmuş sayılmaz, yalnızca sahipsiz köle (servus sine domino) durumuna düşerdi. Bu durumdaki bir köle başkasıyla sözleşme yapamaz, azat edilemez ve bir kimseye mirasçı olamazdı. Dolayısıyla terk edilmiş köleler, sahibi bulunan kölelerden daha kötü durumdaydı.

Iustinianos döneminde, terk edilmiş kölelerin azat edilmişler gibi özgürlüklerine kavuşmuş sayılmaları kabul edildi.

Bir kölenin birden fazla kişiye sahip olması (servus communis) olanağı da vardı.

Devlete ait olan kölelerin (servus publicus) durumu, özel kişilere ait olanlarınkinden daha iyiydi.