Muğla’nın Yatağan ilçesinde UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndeki Stratonikeia Antik Kenti’nde, Geleceğe Miras Projesi kapsamında köy meydanındaki Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi yapıları restore ediliyor. 2025’te dükkan ve evlere odaklanan çalışmalar, 2026’da da sürecek. Prof. Dr. Bilal Söğüt başkanlığındaki ekip, Sami Akdeniz Evi & Fırını, bakırcı ve ayakkabıcı gibi geleneksel meslekleri özgün isimleriyle canlandırarak antik kent ile köy dokusunun bütünlüğünü korumayı ve ziyaretçiye yaşayan ta

Giriş ve Arkeolojik Bağlam
Muğla Yatağan’daki Stratonikeia Antik Kenti, Helenistik, Roma, Bizans, Menteşe Beyliği, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerini bir arada barındıran nadir yerleşimlerden biri olarak UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor. 1977’den beri kesintisiz kazı ve restorasyon çalışmaları süren kent, “gladyatörler kenti” ve dünyanın en büyük mermer kentlerinden biri olarak biliniyor. Kazı Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt, Batı Cadde, Roma Hamamı, Meclis Binası, Ağa Konakları ve Cumhuriyet dönemi evlerinin eşsiz bütünlük oluşturduğunu vurguluyor.

Köy Meydanı: Çok Dönemli Dokunun Kalbi
Köy meydanı, Stratonikeia’nın en özel alanlarından biri olarak öne çıkıyor. Farklı dönemlerin iç içe geçtiği meydanda Türk-İslam yerleşim dokusu özgün haliyle korunuyor. Prof. Dr. Söğüt, “Burada Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi yapılarını barındıran meydanı bütünlük içinde koruyoruz” diyerek, antik kent ile köy yaşamının bir arada deneyimlenebileceği bir alan yaratıldığını belirtiyor. Daha önce cami ve hamam restorasyonları tamamlanan meydanda 2025’te dükkan ve evlere odaklanıldı.

Geleneksel Mesleklerin Canlandırılması
Restore edilen yapılar, unutulmaya yüz tutmuş meslekleri yeniden hayata döndürüyor. Ziyaretçiler Sami Akdeniz Evi ve Fırını ile Mehmet Eskişar ve Hasan Arık’ın dükkanlarını özgün isimleriyle görebilecek. Fırın yeniden ekmek üretecek; bakırcı dükkanı aktif çalışırken yakında ayakkabıcı ve diğer esnaflar da eklenecek. Prof. Dr. Söğüt, “Ziyaretçiler çınar gölgesinde dinlensin, restore dükkanlardan alışveriş yapsın ve tarihi atmosferi yaşasın istiyoruz” diyerek koruma-kullanma dengesinin temel hedef olduğunu ifade ediyor.

Geleceğe Miras Projesi Kapsamında Sürdürülebilirlik
Geleceğe Miras Projesi kapsamında aşama aşama ilerleyen çalışmalar, 2026’da da devam edecek. Amaç, Osmanlı yerleşim dokusunu canlı tutmak ve ziyaretçilere antik kent içinde köy meydanının tüm unsurlarını bir arada sunmak. Taş döşeli yollarda yürürken dönem ruhunu hissetmek, kentin çok katmanlı tarihini daha iyi kavramayı sağlıyor. Bu yaklaşım, arkeolojik mirasın sadece korunmasını değil, yaşayan bir kültür alanı olarak geleceğe aktarılmasını hedefliyor.

Kaynak: Durmuş Genç aa