Osmanlı kültür ve sanat tarihinin çok yönlü şahsiyetlerinden biri olan Kazasker Mustafa İzzet Efendi’nin hayatı, sanatı ve eserleri yeni bir akademik çalışmayla yeniden değerlendirildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Geleneksel Sanatlar Derneği iş birliğiyle hazırlanan kitap, Rami Kütüphanesi’nde tanıtıldı. Eser, Osmanlı hat sanatı, musiki ve bürokrasi tarihine ışık tutan çok yönlü bir biyografik inceleme niteliği taşıyor.

Osmanlı Kültür Tarihinin Çok Yönlü Bir İsmi
Osmanlı kültür ve sanat hayatının dikkat çekici figürlerinden biri olan Kazasker Mustafa İzzet Efendi üzerine hazırlanan kapsamlı araştırma kitabı yayımlandı. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü ile Geleneksel Sanatlar Derneği iş birliğinde hazırlanan eser, düzenlenen tanıtım toplantısıyla kamuoyuna tanıtıldı.

Tanıtım programı Rami Kütüphanesi’nde yapıldı. Toplantıya katılan Mehmet Nuri Ersoy, Mustafa İzzet Efendi’nin Osmanlı İmparatorluğu’nda hem ilmi hem de bürokratik kariyer basamaklarında yükselmiş nadir şahsiyetlerden biri olduğunu belirtti. Ersoy’a göre İzzet Efendi, yalnızca devlet görevleriyle değil, sanat ve kültür alanındaki üretkenliğiyle de Osmanlı medeniyetinin seçkin temsilcilerinden biri olarak öne çıkmaktadır.

Hat Sanatı ve Musiki Alanındaki Katkıları
yüzyıl Osmanlı kültür hayatında önemli bir yere sahip olan Mustafa İzzet Efendi, aynı zamanda hanende, bestekâr ve neyzen kimliğiyle de tanınmaktadır. Ancak onu kültür tarihinde ayrıcalıklı bir konuma taşıyan en önemli yönlerinden biri hat sanatındaki ustalığıdır.

Sülüs, nesih, celî sülüs ve celî talik gibi klasik yazı türlerinde gösterdiği ustalık, onu döneminin en önemli hattatları arasında konumlandırmıştır. Özellikle Ayasofya Camii’ndeki büyük hat levhaları nedeniyle “Ayasofya Hattatı” olarak anılan sanatkâr, Osmanlı hat geleneğinde önemli bir iz bırakmıştır.

Mustafa İzzet Efendi’nin 11’den fazla Mushaf-ı Şerif yazdığı, yüzlerce kıta, murakka ve 200’ün üzerinde hilye kaleme aldığı bilinmektedir. Ayrıca büyük boyutlu hilye-i şerif yazma geleneğinin de öncülerinden biri olarak kabul edilmektedir. Onun nesih hattıyla hazırlanan harf kalıplarının, 19. yüzyıl Osmanlı matbaacılığında uzun süre kullanıldığı da belirtilmektedir.

Yeni Araştırmalar ve Bilinmeyen Eserler
Kitabın yazarı sanat tarihçisi İsmail Orman, çalışmanın uzun yıllara yayılan araştırmaların bir ürünü olduğunu ifade etti. Orman’a göre eser, Mustafa İzzet Efendi’nin hayatı ve sanatını daha kapsamlı biçimde ele alan önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır.

Kitapta özellikle sanatkârın daha önce literatürde yer almayan bazı eserlerine dair yeni bilgiler sunulmaktadır. Orman’ın açıklamasına göre çalışma sayesinde daha önce varlığı bilinmeyen yaklaşık 20 eserin tanıtılması mümkün olmuştur. Bunlar arasında sanatkârın henüz 18 yaşındayken kaleme aldığı bir Mushaf-ı Şerif de bulunmaktadır.

Bu yönüyle eser, yalnızca biyografik bir çalışma değil aynı zamanda Osmanlı hat sanatına ilişkin yeni veriler sunan bir araştırma kitabı niteliği taşımaktadır.

Kültürel Mirasın Korunması ve Yayın Faaliyetleri
Tanıtım toplantısında konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türkiye’de geleneksel sanatların korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için yürütülen çalışmalar hakkında da bilgi verdi. Bakanlık bünyesinde yürütülen yayın faaliyetleri kapsamında son yıllarda çok sayıda kültür ve sanat eserinin basıldığına dikkat çekildi.

Bakanlık verilerine göre “Milli Kültür Eserlerinin Basımı ve Yayımı Projesi” kapsamında son yıllarda yüzün üzerinde eser yayımlanırken, Türkiye Yazma Eserler Kurumu tarafından yüzlerce ciltlik akademik çalışma literatüre kazandırılmıştır. Ayrıca klasik Türk edebiyatına ait eserlerin dijital ortama aktarılması yönünde de önemli projeler yürütülmektedir.

Uzmanlara göre Mustafa İzzet Efendi üzerine yayımlanan bu yeni çalışma, hem Osmanlı sanat tarihi araştırmalarına katkı sağlayacak hem de hat sanatı geleneğinin daha geniş kitleler tarafından tanınmasına yardımcı olacaktır.