Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi akademik sorumluluğunda yürütülen Çayönü Tepesi Kazı ve Araştırmaları Projesi, 2025 yılı GMP performans değerlendirmesinde Türkiye genelindeki 256 kazı arasında 96,68 puan alarak “Model Proje” kategorisine yükseldi. Sekiz aylık yoğun saha sezonu, yüksek bilimsel çıktı ve etkin ekip organizasyonu, projenin bütüncül başarı grafiğini ortaya koydu.

GMP Performans Değerlendirmesinde Üst Düzey Başarı
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Geleceğe Miras Projesi (GMP) kapsamında 2025 yılında Türkiye genelinde 256 arkeolojik kazı performans değerlendirmesine tabi tutuldu. Bu süreçte projeler; saha verimliliği, bilimsel üretim kapasitesi ve istihdam etkinliği gibi çok boyutlu kriterler üzerinden puanlandı.
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi akademik sorumluluğunda, Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığında sürdürülen Çayönü Tepesi Kazı ve Araştırmaları Projesi, 96,68 puan ortalamasıyla en üst kategori olan “Model Proje” statüsüne layık görüldü. Bu sonuç, yalnızca yüksek bir sayısal başarı değil; saha yönetimi, bilimsel koordinasyon ve kurumsal işleyişin bütüncül niteliğini yansıtan yapısal bir performans göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Sekiz Aylık Yoğun Sezon ve Ölçülebilir Çıktılar
2025 kazı sezonunda yaklaşık sekiz ay süren çalışmalar kapsamında 3.070 metrekarelik alanda kazı, belgeleme ve koruma uygulamaları gerçekleştirildi. Proje verilerine göre saha verimliliğinde Türkiye ortalamasının üzerine çıkıldı; istihdam etkinliği güçlü bir performans sergiledi ve bilimsel çıktı hedefleri aşıldı.
Özellikle planlanan yayın sayısının iki katına ulaşılması, projenin sürdürülebilir akademik üretim kapasitesini ortaya koydu. Bu durum, GMP değerlendirme sisteminde belirleyici olan bilimsel çalışmalar verimlilik endeksi açısından dikkat çekici bir başarı olarak kaydedildi.

Kültürel Mirasın Korunmasında Bütüncül Yaklaşım
Çayönü Tepesi’nde yürütülen çalışmalar yalnızca arkeolojik veri üretimine odaklanmadı; aynı zamanda kültürel mirasın korunması, sistematik belgeleme ve buluntuların gelecek kuşaklara aktarımını kapsayan bütüncül bir model benimsendi.

Rektör R. Cüneyt Erenoğlu’nun vurguladığı üzere üniversiteler, yalnızca bilgi üreten değil, insanlık mirasını koruyarak geleceğe taşıyan bilim merkezleri olarak konumlanıyor. Çayönü Tepesi’nin “Model Proje” statüsü, üniversite-temelli kazı yönetiminin performans odaklı yeni arkeoloji politikalarıyla uyumlu biçimde kurumsallaştığını gösteriyor.

Bu başarı, Türkiye’de performans endekslerine dayalı kazı değerlendirme sisteminin akademik üretim ve kültürel miras koruma süreçleriyle entegre biçimde işlediğini ortaya koyan somut bir örnek olarak değerlendiriliyor.

Adnan Erdoğan