British Museum’un antik Orta Doğu sergilerindeki bazı harita ve bilgilendirme panolarından “Filistin” ifadesini kaldırması, müze dilinin tarihsel doğruluk ile güncel siyasal hassasiyetler arasındaki gerilimli konumunu yeniden gündeme taşıdı. The Telegraph’a göre değişiklik, terimin erken dönemler için anakronik olduğu yönündeki şikayetler üzerine yapıldı. Müze, güney Levant için “Kenan” kullanımını uygun bulduğunu açıkladı.

Müze Terminolojisi Üzerinden Tarihsel ve Siyasal Gerilim
Londra’daki British Museum, antik Mısır ve Fenike gibi uygarlıklara ilişkin sergilerde yer alan bazı harita ve bilgilendirme panolarında Doğu Akdeniz’in doğu kıyılarını “Filistin” olarak etiketleyen ifadeleri kaldırdı. The Telegraph gazetesinde yer alan habere göre karar, müzeye ulaşan şikayetlerin ardından alındı. Başvurularda, “Filistin” adının tarihsel olarak ortaya çıkışından önceki dönemler için kullanılmasının “geriye dönük” bir anlatı ürettiği ve ziyaretçiyi yanıltabileceği savunuldu.

Bu çerçevede müze yönetimi, söz konusu kelimenin bazı sergilerde “tarihsel coğrafi terim olarak anlamlı olmadığı” değerlendirmesiyle panolarda düzenlemeye gitti. British Museum’un bu kararı, müze anlatısında kullanılan coğrafi adlandırmaların yalnızca akademik bir tercih değil; aynı zamanda çağdaş politik tartışmalarla da iç içe geçen bir temsil meselesi olduğunu gösteriyor.

“Kenan” Vurgusu ve Anakronizm Tartışması
Haberde, değişikliklerin ziyaretçi araştırmaları sonrasında ve İngiltere merkezli İsrail yanlısı “İsrail İçin İngiliz Avukatlar (UKLFI)” grubunun dile getirdiği endişelerin ardından hız kazandığı aktarıldı. UKLFI, Müze Direktörü Nicholas Cullinan’a gönderdiği mektupta, “Filistin” adının binlerce yıl boyunca tüm bölge için geriye dönük biçimde kullanılmasının tarihsel dönüşümleri silikleştirdiğini ve yanlış bir süreklilik algısı yarattığını ileri sürdü.
Tartışmanın somut örneklerinden biri, MÖ 1700-1500 dönemine ilişkin bir Mısır sergisinde Nil Deltası kökenli Hiksosların “Filistin kökenli” şeklinde tanımlanması oldu. Bu ifadenin daha sonra “Kenan kökenli” olarak değiştirildiği bildirildi. Müze sözcüsü ise antik kültürel bölgeleri gösteren haritalarda güney Levant için “Kenan” teriminin daha uygun olduğunu, modern sınırların gösterildiği haritalarda ise Birleşmiş Milletler terminolojisinin kullanıldığını belirtti. Açıklamada ayrıca, uygun bağlamlarda “Filistinli” ifadesinin kültürel ya da etnografik bir tanımlayıcı olarak yer almaya devam ettiği vurgulandı.

Zuhal Demirci aa