Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Beştepe’de düzenlenen Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülleri ile Yaşayan İnsan Hazineleri Ödül Töreni, Türkiye’nin kültürel miras politikalarının kapsamını ve güncel uygulamalarını bir kez daha görünür kıldı. Törende, somut olmayan kültürel mirasın korunması, ustaların desteklenmesi ve kültürün kuşaklar arası aktarımı temel başlıklar olarak öne çıktı.

Kültürel Mirasın Devlet Politikası Olarak Konumlanışı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Ödülleri ile Yaşayan İnsan Hazineleri Ödülleri Takdim Töreni’nde yaptığı konuşmada, kültür ve sanatın Türkiye’nin medeniyet birikimindeki merkezi rolüne dikkat çekti. Erdoğan, sanatçıları ve ustaları “modern zamanların kültürel muhafızları” olarak nitelendirerek, bu birikimin korunmasının yalnızca estetik değil, aynı zamanda toplumsal süreklilik açısından stratejik bir mesele olduğunu vurguladı.

Mekân, Hafıza ve Sanat İlişkisi
Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasında, kültür üretiminde mekânın belirleyici rolüne işaret etti. Sanat eserlerinin ve zanaat ürünlerinin, yalnızca bireysel yaratıcılığın değil, aynı zamanda tarihsel hafızanın ve coğrafyanın bir yansıması olduğunu belirtti. Anadolu’nun “açık hava müzesi” niteliği taşıdığını vurgulayan Erdoğan, ülkenin her köşesinde kültürle yoğrulmuş sanatkârlarla karşılaşmanın mümkün olduğuna dikkat çekti.

Somut Olmayan Kültürel Miras ve Uluslararası Konum
Türkiye’nin UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri’ne kaydettirdiği 32 unsurla, 185 ülke arasında ikinci sırada yer aldığını belirten Erdoğan, ulusal ve yerel envanterlerde kayıtlı yüzlerce kültürel değerin bulunduğunu ifade etti. Somut Olmayan Kültürel Miras Ulusal Envanteri’nde 368, yerel düzeyde ise 1707 kayıt bulunması, Türkiye’nin kültürel çeşitliliğinin nicel göstergeleri olarak öne çıktı.

Sanat, Kimlik ve Toplumsal Süreklilik
Cumhurbaşkanı Erdoğan’a göre sanat, milli kimliğin taşıyıcı kolonlarından biridir. Kültürün yaşatılmaması halinde geçmiş ile gelecek arasındaki bağın kopacağına dikkat çeken Erdoğan, sanatın yalnızca estetik bir üretim alanı değil, aynı zamanda kimlik inşasının temel unsuru olduğunu vurguladı. Bu bağlamda sanatçılar ve ustalar, kuşaklar arası kültürel aktarımın ana aktörleri olarak tanımlandı.

Yaşayan İnsan Hazineleri Modeli
2008 yılından bu yana uygulanan Yaşayan İnsan Hazineleri programı kapsamında bugüne kadar 90 kişi ve iki grup bu listeye dahil edildi. 2024 yılında 10 yeni ismin eklenmesiyle liste daha da genişletildi. Hattat Hüseyin Öksüz’den geleneksel kuyumculuk ustası Sevan Bıçakçı’ya, ipek dokumacılığından mücellitliğe kadar farklı disiplinlerden ustalar, kültürel sürekliliğin canlı temsilcileri olarak ödüllendirildi.

Dijitalleşme, Modernleşme ve Kültürel Riskler
Konuşmasında dijitalleşmenin ve modern kültür endüstrisinin oluşturduğu risklere de değinen Erdoğan, niceliğin niteliğin önüne geçtiği bir üretim anlayışına dikkat çekti. Zihin tembelliği ve yüzeyselliğin özellikle sanat ve zanaat alanlarında belirginleştiğini belirten Erdoğan, sanatın hakikate yönelen derinlikli bir yolculuk olması gerektiğini ifade etti.

Kültür Politikalarında Güncel Uygulamalar
Son 23 yılda yurt dışına kaçırılan 13 bin 448 eserin Türkiye’ye iade edildiğini belirten Erdoğan, Kültür Yolu Festivalleri kapsamında 20 şehirde 9 bin 600’ün üzerinde etkinlik gerçekleştirildiğini aktardı. Gece müzeciliği uygulamalarıyla 600 bin ziyaretçi ağırlanırken, 2025 yılında yapılan kazılarda 15 binin üzerinde arkeolojik buluntu gün yüzüne çıkarıldı. Ayrıca Yaşayan Miras Okulları’nın ülke genelinde yaygınlaştırılması hedefleniyor.

Sonuç: Kültürün Geleceğine Yönelik Stratejik Perspektif
Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın konuşması, Türkiye’nin kültür politikalarının yalnızca koruma değil, aynı zamanda aktif üretim ve aktarım ekseninde şekillendiğini ortaya koydu. Yaşayan İnsan Hazineleri modeli, kültürel mirasın sürdürülebilirliği açısından önemli bir örnek olarak öne çıkarken, devletin kültür ve sanat alanındaki kurumsal desteğinin önümüzdeki dönemde de artarak süreceği mesajı verildi.