Türkiye’nin farklı bölgelerinde yer alan çok sayıda kale, höyük ve nekropol alanı, Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı bölge koruma kurullarının güncel kararlarıyla 1’inci derece arkeolojik sit alanı ilan edildi. Erzurum, Muş, Van, Isparta ve Mardin’i kapsayan bu kararlar, arkeolojik mirasın bilimsel yöntemlerle korunmasını ve yapılaşmaya karşı sıkı önlemler alınmasını amaçlıyor.

Doğu Anadolu’da Yeni Sit Alanları
Resmî Gazete’de yayımlanan kararlar doğrultusunda, Erzurum’un Horasan ilçesinde bulunan Sekman Kalesi ile Topdağı Kalesi, 1’inci derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edildi. Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan bu karar, söz konusu yapıların tarihsel ve stratejik önemine işaret ederken, bölgenin savunma mimarisi ve yerleşim tarihi açısından taşıdığı potansiyeli de ortaya koyuyor.

Nekropol ve Yerleşim Alanlarına Koruma
Van Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu kararıyla, Muş’un Bulanık ilçesindeki Mesçitli köyünde yer alan “Mesçitli Yerleşim ve Nekropol Alanı” ile Yemişen köyündeki “Yemişen Nekropolü” de 1’inci derece arkeolojik sit alanı ilan edildi. Bu alanlar, bölgenin ölü gömme gelenekleri ve yerleşim sürekliliği açısından önemli arkeolojik veriler barındırıyor.

Koruma Esasları ve Uygulama İlkeleri
Alınan kararlar doğrultusunda, sit alanlarında bilimsel araştırmalar ve arkeolojik kazılar dışında herhangi bir yapılaşmaya izin verilmeyecek. Zorunlu altyapı uygulamaları ise yalnızca ilgili müze müdürlüğü ve varsa kazı başkanının onayıyla gerçekleştirilebilecek. Bu yaklaşım, kültürel mirasın tahribatını önlemeyi hedefleyen koruma odaklı bir çerçeve sunuyor.

Anadolu Genelinde Yaygın Koruma Politikası
Yeni tesciller yalnızca Doğu Anadolu ile sınırlı kalmadı. Van’ın Muradiye ilçesindeki Hasankale Kalesi, Isparta’nın Yalvaç ilçesindeki Aşağıtırtar Höyüğü ve Mardin’in Midyat ilçesindeki Mor Barsavmo Kaya Yerleşimi de 1’inci derece arkeolojik sit alanı kapsamına alındı. Bu kararlar, Türkiye genelinde arkeolojik mirasın bütüncül bir koruma anlayışıyla ele alındığını gösteriyor.