Abdurrahmanpaşa Lisesi bünyesinde oluşturulan “Milli Mücadele” sınıfı, Çanakkale Savaşı ve Kurtuluş Savaşı yıllarında cepheye giden öğrenci ve öğretmenlerin hatırasını yaşatıyor. Müze niteliği taşıyan sınıf, özgün belgeler ve nesneler aracılığıyla savaşın eğitim kurumları üzerindeki etkisini görünür kılarken, kolektif hafızanın aktarımında pedagojik ve kültürel bir işlev üstleniyor, ziyaretçilere tarihsel empati kurma imkânı sunuyor.

Tarihsel Bir Eğitim Kurumu: Abdurrahmanpaşa Lisesi
Abdurrahmanpaşa Lisesi, 1885 yılında Kastamonu Valisi Abdurrahman Nurettin Paşa tarafından Kastamonu İdadi Mektebi adıyla kurulmuş olup, Anadolu’nun ilk devlet liselerinden biri olarak eğitim tarihindeki yerini almıştır. Cumhuriyet döneminde isim değişiklikleriyle varlığını sürdüren kurum, özellikle Birinci Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı yıllarında yaşanan gelişmelerle dikkat çekmektedir.

Söz konusu dönemde öğrencilerinin önemli bir kısmını cepheye gönderen okul, 1916, 1917 ve 1921 yıllarında mezun verememiş; bu durum eğitim kurumlarının savaş süreçlerinden doğrudan etkilendiğini gösteren çarpıcı bir örnek oluşturmuştur.

“Milli Mücadele” Sınıfı: Nesneler Üzerinden Bellek İnşası
Okul bünyesinde oluşturulan “Milli Mücadele” sınıfı, tarihsel olayların somutlaştırıldığı bir müze mekânı olarak işlev görmektedir. Sınıfta, döneme ait öğrenci not defterleri, şehit öğrenci ve öğretmenlerin fotoğrafları, cephede kullanılmış tüfekler ve Çanakkale Savaşı’ndan getirilen Türk bayrağı sergilenmektedir.

Ayrıca sınıfın kara tahtasında yer alan “Hocam bizi yok yazmayın, vatan için cepheye gidiyoruz” ifadesi, hem Osmanlıca hem de günümüz Türkçesiyle yazılarak tarihsel süreklilik vurgulanmıştır. Bu ifade, öğrencilerin savaş karşısındaki bilinçli tercihini ve dönemin ruhunu yansıtan güçlü bir sembol niteliği taşımaktadır.

Savaşın İnsan Kaybı ve Eğitim Üzerindeki Etkileri
Okul yönetiminin verdiği bilgilere göre, savaş yıllarında yaklaşık 120 öğrenci ve 9 personel cepheye gitmiş; bunlardan 30 öğrenci ve 6 öğretmen geri dönememiştir. Bu veriler, eğitim kurumlarının yalnızca bilgi üretim merkezleri değil, aynı zamanda toplumsal seferberliğin aktif unsurları olduğunu ortaya koymaktadır.

Bu kayıplar, eğitim sürekliliğini doğrudan etkilediği gibi, aynı zamanda kolektif hafızada derin izler bırakmıştır. Müze olarak düzenlenen sınıf, bu kayıpların unutulmaması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir işlev üstlenmektedir.

Pedagojik ve Kültürel Bir Miras Alanı
“Milli Mücadele” sınıfı, yalnızca bir sergi alanı değil, aynı zamanda tarih eğitimi açısından alternatif bir öğrenme ortamı sunmaktadır. Öğrenciler ve ziyaretçiler, tarihsel olayları doğrudan mekân ve nesneler üzerinden deneyimleyerek, soyut bilgiyi somut bir bağlama oturtma imkânı bulmaktadır.

Bu yönüyle Abdurrahmanpaşa Lisesi, eğitim ve müzecilik arasında köprü kuran örnek bir model ortaya koymakta; savaş hafızasının korunması ve aktarılmasında yerel girişimlerin önemini vurgulamaktadır.

Kaynak: Özgür Alantor aa