Avrupa Komisyonu’nun Ufuk Avrupa Programı kapsamında yürütülen CULTURATI Projesi, yapay zekâ destekli müze deneyimini Rahmi M. Koç Müzesi’nde hayata geçirdi. İstanbul’daki pilot uygulama, projenin ocak ayı sonunda UNESCO mirası Blenheim Sarayı’nda yapılacak finali öncesinde test edildi.

İstanbul Rahmi M. Koç Müzesi, Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen Ufuk Avrupa (Horizon Europe) Programı kapsamındaki CULTURATI Projesi’nin Türkiye’de hayata geçirildiği ilk müze oldu. Avrupa’nın kültürel ve sanatsal ekosistemini desteklemeyi amaçlayan proje, yapay zekâ tabanlı kişiselleştirilmiş deneyimleri müze ve kültürel miras alanlarına entegre etmeyi hedefliyor.

Ay sonunda İngiltere’de, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Blenheim Sarayı’nda tamamlanacak olan projenin Türkiye’deki pilot uygulaması, 15 binden fazla parçalık koleksiyonuyla dikkat çeken Rahmi M. Koç Müzesi’nde ziyaretçilerle buluştu. Uygulama kapsamında, ziyaretçilere özel içerik, oyun ve gezi rotaları sunan yapay zekâ destekli sistemler test edildi.

Türkiye’de CULTURATI’nin üçüncü prototipinin aktif olarak kullanıldığı bir diğer alan ise Ankara Kalesi oldu. Rahmi M. Koç Müzesi’nde gerçekleştirilen pilot uygulamada, kullanıcı deneyimleri ve etkileşim verileri de değerlendirmeye alındı. Projenin Türkiye ayağındaki test sürecinin ocak ayı sonunda tamamlanması planlanıyor.

Bilkent Üniversitesi koordinasyonunda yürütülen “CULTURATI – Customized Games and Routes for Cultural Heritage and Arts (Kültürel Miras ve Sanat İçin Kişiselleştirilmiş Oyunlar ve Gezi Rotaları)” projesi, Ufuk Avrupa Programı’nın “Kültür, Yaratıcılık ve Kapsayıcı Toplumlar” kümesi kapsamında destekleniyor. Proje, bir Türk kuruluşu tarafından koordine edilen ilk çok ortaklı kültür projesi olma özelliğini taşıyor.

CULTURATI aynı zamanda, bir vakıf müzesinin ortak olarak yer aldığı ve kültür alanında yürütülen ilk Türk koordinatörlü Ufuk Avrupa projesi olarak da kayda geçti.

Toplam bütçesi 3,1 milyon avronun üzerinde olan CULTURATI, Bilkent Üniversitesi koordinasyonunda Almanya, Finlandiya, İspanya, İtalya, Türkiye ve İngiltere’den 14 ortak kuruluşun katılımıyla yürütülüyor. Projenin son uluslararası etkinliği, 30 Ocak 2026’da Blenheim Sarayı’nda düzenlenecek. Etkinlikte pilot uygulamaların sonuçları ve projenin sürdürülebilirlik vizyonu uluslararası paydaşlarla paylaşılacak.

CULTURATI, kültürel miras alanlarında yalnızca dijital rehberlik değil, kişiselleştirilmiş ve etkileşimli deneyimler sunmayı amaçlıyor. Platform, uzmanlar ve kullanıcılar tarafından mekâna özgü dijital içeriklerin üretilmesine olanak tanıyor. Bu içerikler ziyaretçilere oyunlar, soru-cevap uygulamaları ve özel gezi rotaları şeklinde aktarılıyor.

Sistem, algoritmalar ve nesnelerin interneti (IoT) altyapısı sayesinde ziyaretçi yoğunluğunu analiz ederek kalabalık yönetimine de katkı sağlıyor. Böylece kültürel miras alanlarının korunması ve sürdürülebilir kullanımı hedefleniyor. Uygulama, cep telefonları üzerinden hem yerinde hem de uzaktan deneyimlenebiliyor.