Kerkük'te yıkılma tehlikesi içeren Gök Kümbet'in imdadına TİKA yetişecek
Kerkük Kalesi'nde Selçuklular döneminde Buğday Hatun'un adına inşa edilen yeşil çinileri ile ünlü Türk-İslam sanatının seçkin örneklerinden Gök Kümbet'in aslına ve tarihi dokusuna uygun şekilde restore edilmesi için TİKA tarafından çalışma başlatıldı.
Irak'ın Kerkük kenti sakinleri, tarihi Kerkük Kalesi'nde 1361 yılında inşa edilen ve doğal olayların yanı sıra ihmal ve bakımsızlık nedeniyle yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Selçuklu mirası Gök Kümbet'in restore edilmesini istiyordu.
Milattan önce 884 yılında inşa edilen ve pek çok medeniyete ev sahipliği yapan tarihi Kerkük Kalesi'nde bulunan özellikle turkuaz kubbesi ve yeşil çinileri ile dikkat çeken Gök Kümbet, Selçuklu hanedanından Buğday Hatun adına inşa edildi.
Kerkük Kültür ve Tarihi Eserler Müdürü Raid Ugla, AA muhabirine ülkedeki ekonomik sıkıntılar nedeniyle bu önemli tarihi eserin restorasyonuna başlanamadığını söylemiş ve " Gök Kümbet Irak ve Kerkük için önemli bir tarihi eser. Kerküklüler böyle bir eserin kentlerinde olmasından gurur duyuyor Yaklaşık 4 yıl önce tarihi Kerkük Kalesi ve içinde bulunan Gök Kümbet gibi eserlerin restorasyonu için hükümet tarafından karar alındı ancak ekonomik kriz nedeniyle kararın uygulanamadı" demişti.
Kerküklü araştırmacı ve yazar Mehmet Haşim Salihi de Gök Kümbet'in Irak ve Kerkük'ün en önemli tarihi simgelerinden biri olduğunu belirterek, "Bu simge eser göz göre göre yıkılma noktasına geldi. 1361 yılında inşa edilen Gök Kümbet yalnızca bir yapıdan ibaret değil" diyerek yapının Seluklu tarihi açısından önemine dikkati çekmişti..
Irak'ın Kerkük kentinde bulunan tarihi Kerkük Kalesi'nde 1361 yılında inşa edilen ve doğal olayların yanı sıra ihmal ve bakımsızlık nedeniyle yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Selçuklu mirası Gök Kümbet, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığınca (TİKA) restore edilecek.
TİKA, Türk dünyasının önemli kültürel miras unsurlarından biri olan Gök Kümbet’in, özgün mimari karakteri korunarak ve uluslararası restorasyon ilkelerine uygun şekilde restore edilmesini planladıklarını açıkladı.
TİKA'dan yapılan açıklamada, Gök Kümbet’in restorasyonuna yönelik projelerin çizimlerinin tamamlandığı belirtilerek, "Gök Kümbet’in kısa sürede restorasyon uygulama ihalesinin gerçekleştirilmesi hedefleniyor. Bununla birlikte, projenin uygulanabilmesi için Irak makamlarıyla eşgüdüm içerisinde gerekli yasal ve idari zeminin oluşturulmasına yönelik çalışmalar da devam ediyo" denildi.00
Proje kapsamında, zaman içerisinde yapıda meydana gelen çatlakların onarılması, taşıyıcı sistemin güçlendirilmesi ve yapısal bütünlüğünün yeniden sağlanması planlanıyor.
Çalışmalarla Gök Kümbet’in özgün mimari kimliğinin korunması, gelecek nesillere sağlıklı şekilde aktarılması ve Türk-İslam sanatının önemli bir örneği olarak yeniden görünürlük kazanması amaçlanıyor.
TİKA Başkanı Abdullah Eren, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Gök Kümbet, tarihimizin en özgün eserlerinden biri. Burada yüzyılların hafızası, ortak tarihimiz ve medeniyetimizin izleri yaşamaktadır. Bu kalenin içinde 1361 yılında inşa edilen Gök Kümbet de Selçuklu mirasının önemli eserlerinden biridir. Bugün doğal şartların yanı sıra ihmal ve bakımsızlık sebebiyle tehlike altında olması hepimiz için büyük bir üzüntüdür. Bu eserlerin gözümüzün önünde yok olmasına asla seyirci kalamayız." ifadelerini kullandı.
Buraya sadece restorasyon çalışması olarak bakmadıklarını belirten Eren, Gök Kümbet’i ayağa kaldırmanın aynı zamanda Kerkük’ün tarihine, kültürel mirasına ve bu mirası gelecek nesillere aktarma sorumluluğuna sahip çıkmak olduğunu dile getirdi. ve "Gök Kümbet’in aslına ve tarihi dokusuna uygun şekilde restore edilmesi için gerekli çalışmaları başlattığımızı ve süreci yakından takip ettiğimizi ifade etmek istiyorum. Gök Kümbet ile ilgili bir süredir proje çalışmaları devam ediyordu. Amacımız yalnızca yıkılmak üzere olan bir yapıyı onarmak değil; Gök Kümbet’i yeniden Kerkük’ün kültürel hayatının önemli bir parçası haline getirmektir. Bu süreçte Kerkük halkının taleplerini, yerel uzmanların bilgisini ve ilgili kurumların tecrübesini birlikte değerlendireceğiz. Gök Kümbet’i yeniden ayağa kaldırmak, geçmişimize gösterdiğimiz saygının bir göstergesi olacaktır. İnşallah el birliğiyle bu kıymetli Selçuklu mirasını koruyacak, restore edecek ve gelecek nesillere sağlam bir şekilde emanet edeceğiz." dedi.
Mehmet Şah Yılmaz - Anadolu Ajansı