Teke Yöresi’nin Yaşayan Belleği: Bu Toprağın Diliyle Folklorik Teke Yöresi Yaşayan Kültürleri

Yusuf Erkan’ın Bu Toprağın Diliyle Folklorik Teke Yöresi Yaşayan Kültürleri adlı eseri, Batı Akdeniz ve Güney Ege hattında kuşaklar boyunca aktarılan ritüel, üretim ve inanç pratiklerini bütüncül bir folklor yaklaşımıyla ele alıyor. Alan araştırmalarına dayanan kitap, kültürün idari sınırlarla ayrıştırılamayacağını vurgulayan önemli bir bellek çalışması niteliği taşıyor.

Folklorik Teke Yöresi Kavramsallaştırması
Burdurlu araştırmacı-yazar Yusuf Erkan’ın Arkeoloji ve Sanat Yayınları tarafından yayımlanan kitabı, folklor çalışmalarında sıkça karşılaşılan bölgesel parçalanmışlığa eleştirel bir yaklaşım sunmaktadır. Erkan, “Folklorik Teke Yöresi” kavramıyla Antalya, Burdur, Denizli, Isparta ve Muğla’yı kapsayan geniş bir kültürel havzayı merkezî bir folklor alanı olarak ele almakta; ritüel, üretim ve gündelik yaşam pratiklerini bu bütünlük içinde değerlendirmektedir. Eser, kültürel değerlerin idari sınırlarla ayrıştırılamayacağı tezini hem kuramsal hem de sahaya dayalı örneklerle temellendirmektedir.

Alan Araştırmaları ve Kadim Ritüeller
Kitap, büyük ölçüde alan araştırmaları, röportajlar ve yerinde gözlemlere dayanan bir derleme çalışması niteliği taşımaktadır. Bin yıllık çoban bayramlarından, kökeni Kırkpınar’dan bile eskiye tarihlenen Tarihî Elmalı Güreşleri’ne; dört bin yıllık Buldan dokumacılık geleneğinden, dokuz bin yıldır süregelen çanak çömlek üretimine kadar uzanan geniş bir kültürel yelpaze ele alınmaktadır. Ayrıca kesin tarihi hâlen tartışmalı olan serenler, animistik inanç döneminin izlerini taşıyan Sandras Dağı ritüelleri ve insanlığın en eski müziksel anlatımlarından biri olarak değerlendirilen Hada gibi pratikler, sessizce varlığını sürdüren kültürel sürekliliğin göstergeleri olarak sunulmaktadır.

Akademik Titizlik ve Anlaşılır Dil
Erkan’ın çalışması, akademik referanslara dayalı bir titizlikle hazırlanmış olmasına karşın, sade ve anlaşılır bir dil kullanımıyla dikkat çekmektedir. Bazı bölümleri daha önce Atlas Dergisi’nde yayımlanan bu çalışmalar, ilk kez tek bir çatı altında toplanarak kapsamlı bir folklor panoraması sunmaktadır. Kitap, hem yerel kültürlere ilgi duyan geniş bir okur kitlesine hem de ayrıntı düzeyi yüksek analizler arayan akademisyenlere hitap etmektedir. Bu yönüyle eser, Teke Yöresi’nin yaşayan kültürlerini belgeleyen kalıcı bir başvuru kaynağı olma iddiasını güçlü biçimde ortaya koymaktadır.