Remzi Yağcı: Prof. Dr. Remzi Yağcı kimdir?
Prof. Dr. Remzi Yağcı, Anadolu ve Doğu Akdeniz arkeolojisine müzecilik, akademi ve uzun soluklu kazı çalışmalarıyla yön veren önemli bir bilim insanıdır. Özellikle Soli Pompeiopolis Antik Liman Kenti kazılarıyla, Geometrik Dönem’den Bizans’a uzanan kültürel sürekliliği bilimsel yöntemlerle ortaya koymuş; ulusal ve uluslararası araştırmalarıyla Kilikia arkeolojisinin küresel ölçekte tanınmasına katkı sağlamıştır.
Eğitim Süreci ve Akademik Formasyon
1958 yılında Zonguldak’ta doğan Prof. Dr. Remzi Yağcı, lisans eğitimini 1977–1981 yılları arasında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nde tamamladı. Aynı fakültede 1982–1985 yılları arasında yüksek lisans eğitimini sürdüren Yağcı, akademik ilgi alanlarını Anadolu arkeolojisi, mühürcülük ve ikonografi ekseninde şekillendirdi. Doktora öğrenimini ise 1992–1996 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi’nde tamamlayarak, özellikle Demir Çağı ve erken dönem kültürel etkileşimler üzerine uzmanlaştı. Bu süreç, onun hem disiplinlerarası hem de karşılaştırmalı arkeolojik yaklaşımlar geliştirmesinde belirleyici oldu.
Müzecilik Deneyimi ve Kamu Hizmetleri
Prof. Dr. Remzi Yağcı, 1984–1997 yılları arasında Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü bünyesinde arkeolog olarak görev yaptı. Tescil ve Tespit Şubesi, Cumhuriyet Müzesi ve Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde yürüttüğü çalışmalar, Türkiye’de kültür varlıklarının korunması, belgelenmesi ve sergilenmesine yönelik uygulamalı deneyim kazanmasını sağladı. Bu dönemde gerçekleştirdiği kurtarma kazıları, mühürcülük ve ağırlık sistemleri üzerine yaptığı yayınlar, müzecilik pratiğini akademik üretimle birleştiren özgün katkılar arasında yer aldı. Anadolu Medeniyetleri Müzesi ve Olba yıllıklarında yayımlanan çalışmaları, maddi kültürün tarihsel yorumlanmasına önemli açılımlar sundu.
Akademik Kariyer ve Soli Pompeiopolis Kazıları
1997–2003 yılları arasında Mersin Üniversitesi’nde yardımcı doçent olarak görev yapan Yağcı, 2003 yılında Dokuz Eylül Üniversitesi’nde doçent unvanını aldı. Akademik kariyerinin merkezinde yer alan Soli Pompeiopolis Antik Liman Kenti kazılarına ise 1999 yılında bilimsel başkan olarak başladı. 1998’de I. Derece Arkeolojik Sit Alanı’nda tamamlanan topografik çalışmaların ardından başlatılan sistemli kazılar, 2003 yılına kadar Mersin Müzesi ile ortak yürütülmüş, 2004 yılından itibaren Bakanlar Kurulu Kararı ile resmî kazı statüsüne kavuşmuştur.
Kazılar, Soli Höyük ve kentin ana aksını oluşturan sütunlu cadde (cardo maximus) üzerinde yoğunlaşmıştır. Özellikle MS III. yüzyılın ilk yarısına tarihlenen heykel grupları ve figürlü sütun başlıkları, kentin kamusal alan estetiğini gözler önüne sermektedir. Dionysos–Pan–Panter, Asklepios–Telesphoros heykel grupları ile Hygieia, Nemesis ve İmparator Balbinus’a ait heykeller, Soli’nin dinsel ve politik temsillerini yansıtmaktadır. Roma dükkânları, mozaikler ve opus sectile döşemeler kentsel yaşamın ekonomik boyutunu ortaya koyarken, 525 depremi öncesine tarihlenen Bizans çöplüğü ve altın takı koleksiyonu geç antik dönem için nitelikli veriler sunmaktadır.
Bilimsel Yayınlar, Uluslararası Araştırmalar ve Katkılar
Soli Höyük kazıları, Roma Dönemi’nden Geometrik Dönem’e kadar uzanan kesintisiz bir yerleşim sürecini belgelemektedir. Helenistik Dönem, “Batı Yamacı” seramikleri, kalıp yapımı kaseler ve figürinlerle temsil edilirken; Klasik Dönem’de Dionysiak sahneli kırmızı figürlü kaplar öne çıkmaktadır. Arkaik ve Geometrik Dönem’e ait ithal seramikler, Kilikia’nın Ege ve Doğu Akdeniz dünyasıyla kurduğu erken ilişkileri kanıtlamaktadır. Phrygia ile temasları belgeleyen fibula buluntusu ise Soli’nin bölgesel etkileşim ağlarındaki yerini göstermektedir.
Yağcı, 1992’de İtalyan hükümeti bursuyla Roma’da Anadolu–Etruria ilişkileri üzerine; 1993’te British Council bursuyla Londra’da mühür karşılaştırmaları üzerine; 1994’te USIA bursuyla ABD’de müze ve sanat merkezleri üzerine; 2003’te ise ARIT bursuyla Atina Amerikan Akademisi’nde Soli’nin Demir Çağı seramikleri ve mimari terrakottaları üzerine araştırmalar yürüttü. Uluslararası Kazı, Araştırma ve Arkeometri Sempozyumları’nda sunduğu bildiriler ve yayımlanan kazı raporları, Soli Pompeiopolis’in bilim dünyasındaki yerini sağlamlaştırmıştır.
Adnan Erdoğan