Zonguldak’ın Yer Altı Hazinesi: Gökgöl Mağarası’nın Yükselen Önemi

Zonguldak’ta yer alan ve mikroklima özelliğiyle dört mevsim ziyaret edilebilen Gökgöl Mağarası, 2025 yılında 130 bini aşan ziyaretçi sayısıyla bölgenin en önemli doğa ve sağlık turizmi destinasyonlarından biri haline geldi. Jeolojik zenginliği, yürüyüş altyapısı ve solunum sağlığına olumlu etkileriyle dikkat çeken mağara, hem bilimsel hem de kültürel açıdan sürdürülebilir turizmin örnek alanlarından biri olarak öne çıkıyor.

Jeolojik Miras ve Doğal Oluşumların Bilimsel Önemi
Zonguldak’ta konumlanan Gökgöl Mağarası, Karbonifer Dönem’e tarihlenen yaklaşık 350 milyon yıllık geçmişiyle Türkiye’nin en dikkat çekici yer altı oluşumları arasında yer almaktadır. Yaklaşık 3 bin 350 metre uzunluğa sahip olan mağara, ülke genelinde en uzun ilk 10 mağara arasında bulunmakta ve Zonguldak’ın ikinci en büyük mağarası olarak kayıtlara geçmektedir.

Galeri sistemleri, sarkıtlar, dikitler, sütunlar ve traverten oluşumlarıyla zengin bir speleolojik yapı sunan mağara, doğal süreçlerin milyonlarca yıllık birikimini gözler önüne sermektedir. Yağışlı dönemlerde debisi artan yer altı deresinin mağara içinden geçerek doğal bir sifon sistemi aracılığıyla Erçek Deresi’ne bağlanması, mağaranın hidrolojik açıdan da önemli bir araştırma alanı olmasını sağlamaktadır.

Mağara içerisindeki bölümler, jeomorfolojik özelliklerine göre Fosil Giriş, Astım Salonu, Harikalar Salonu ve Mucizeler Salonu gibi tematik adlandırmalarla ayrıştırılarak hem bilimsel hem de ziyaretçi odaklı bir anlatım dili oluşturulmuştur.

Ziyaretçi Altyapısı ve Deneyim Odaklı Tasarım
Turizme açık olan 875 metrelik bölüm, çevreyle doğrudan temas korunarak tasarlanan yürüyüş aksı, cam köprüler ve seyir teraslarıyla desteklenmektedir. Mağara girişinde konumlandırılan bilgilendirme panoları, ziyaretçilere hem görsel hem de içerik açısından rehberlik ederek doğal dokunun daha bilinçli algılanmasına katkı sağlamaktadır.

Pandemi sonrası dönemde gerçekleştirilen bakım, onarım ve altyapı iyileştirmeleri sayesinde mağaranın ziyaretçi deneyimi niteliksel olarak güçlendirilmiştir. İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Ahmet Güral Karayılmaz, yapılan düzenlemelerin mağarayı daha erişilebilir, güvenli ve sürdürülebilir bir turizm alanına dönüştürdüğünü belirtmiştir. Karayılmaz’a göre, ziyaretçi sayısındaki artış, bölgenin turistik cazibesini güçlendirirken, Zonguldak’ın kültürel ve doğal kimliğini de görünür kılmaktadır.

Mikroklima Özelliği ve Sağlık Turizmi Potansiyeli
Gökgöl Mağarası’nın en dikkat çekici özelliklerinden biri, sahip olduğu mikroklima yapısıdır. Mağaranın girişinden sonraki ilk 100 metrelik bölüm, yaz aylarında serin, kış aylarında ise görece sıcak bir atmosfer sunarak solunum yolları rahatsızlıkları yaşayan ziyaretçiler için dinlendirici bir ortam oluşturmaktadır.

Astım ve diğer solunum problemleri bulunan bireylerin mağarayı tercih etmesi, Gökgöl Mağarası’nı sağlık ve yaşam turizmi kapsamında özel bir konuma taşımaktadır. Ziyaretçiler, mağaranın doğal hava kalitesinin nefes alma süreçlerine olumlu katkı sağladığını ifade ederken, bu durum mağaranın alternatif turizm türleri açısından stratejik bir değer kazanmasına yol açmaktadır.

Aileleriyle Samsun’dan gelen ziyaretçilerin gözlemleri, mağaranın yalnızca doğal güzellikleriyle değil, sağlık üzerindeki algılanan etkileriyle de güçlü bir deneyim sunduğunu ortaya koymaktadır.

Artan Ziyaretçi Sayısı ve Sürdürülebilir Turizm Hedefleri
Gökgöl Mağarası’nın ziyaretçi sayısı, son yıllarda dikkat çekici bir yükseliş göstermiştir. Yaklaşık 25 yıl boyunca 10–20 bin bandında seyreden ziyaretçi sayısı, gerçekleştirilen iyileştirme çalışmalarının ardından 2025 yılında 130 bini aşmıştır. Yetkililer, yıl sonuna kadar 125 bin ve üzeri ziyaretçi hedefi doğrultusunda çalışmalarını sürdürmektedir.

Mağaranın 600 metreye kadar düz zeminli ve eğimsiz yapısı, farklı yaş gruplarından ziyaretçilerin erişimini kolaylaştırarak kapsayıcı bir turizm anlayışına katkı sağlamaktadır. Kültürel amaçlı tur programlarına dahil edilmesi ise Gökgöl Mağarası’nın bölgesel turizm rotalarındaki önemini daha da artırmaktadır.
Bu yönüyle Gökgöl Mağarası, doğal mirasın korunması, ziyaretçi yönetimi ve sürdürülebilir turizm politikalarının dengeli biçimde uygulanabileceği örnek bir alan olarak değerlendirilmektedir.