Sivas’ta 3400 yıllık Hitit kraliyet arşivi bulundu

Sivas’ın Kayalıpınar arkeoloji kazılarında, Kral 2. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve parçası bulundu. Arşivdeki eser sayısı 184’e ulaştı. Kehanet, fal, mektup, ritüel ve dua metinlerini bir araya getiren arşiv, Hitit tarihinin yanı sıra dönemin dili, kâtiplik geleneği ve dini uygulamalarına ışık tutuyor.

 

Sivas’ın Kayalıpınar bölgesindeki kazılarda, Hitit Kralı 2. Tudhaliya dönemine ait 131 çivi yazılı tablet ve tablet parçası ortaya çıkarıldı. 2025’te bulunan 53 eserle birlikte, alandaki Hitit kraliyet arşivine ait buluntuların sayısı 184’e yükseldi.

Yaklaşık 3 bin 400 yıl öncesine tarihlenen arşiv, Hititçe ve Hurrice yazılmış metinlerden oluşuyor. Belgeler, dönemin devlet yönetimi, askeri gelişmeleri, dini uygulamaları ve kraliyet ailesinin yaşamına ilişkin bilgiler içeriyor. Kazı ekibinin değerlendirmesine göre arşiv, 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv olma özelliğini taşıyor.

Ölümcül Salgın ve bebek prensesin cenaze töreni kayıtları

Arşivdeki metinler arasında şehirden şehre yayılan, özellikle çocukları ve bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgına ilişkin kayıtlar bulunuyor. Tabletlerde küçük prens ve prenseslerle yüksek rütbeli görevlilerin çocuklarının sağlık durumlarının fal yoluyla takip edildiği görülüyor.

Belgelerden biri, henüz anne sütüyle beslenen bir bebek prensesin sağlık durumuna ilişkin kaygıları ve geleceğinin kehanet yoluyla öğrenilmeye çalışılmasını anlatıyor. Başka bir tablette ise prensesin ölümünün ve onun için düzenlenen cenaze ritüelinin kayda geçirildiği belirtiliyor.

Hitit generallerinden asker, at ve savaş arabası talebi

Kayalıpınar’da bulunan bir mektup, Batı Anadolu’daki Hitit generallerinin düşman tehdidi karşısında kraldan asker, at ve savaş arabası istediğini ortaya koyuyor. Mektupta, yardım ulaşmadığı takdirde ordunun yok olabileceğine ilişkin uyarılar da yer alıyor.

Arşivdeki tabletler, Hititlerin kuş kehanetlerine ilişkin yeni bilgiler de sunuyor. Kuş falcılarının Samuha dışındaki kentlerde yaptıkları gözlemler; konakladıkları yerler, izledikleri güzergâhlar ve gözlemledikleri kuşlarla birlikte günlük düzeninde kaydedilmiş.

Kehanet, fal, mektup, ritüel ve dua metinlerini bir araya getiren arşiv, Hitit tarihinin yanı sıra dönemin dili, kâtiplik geleneği ve dini uygulamalarına ışık tutuyor.

Kayalıpınar arkeoloji kazıları 2021’den bu yana sürüyor

Kayalıpınar kazıları, 2021’den bu yana Koç Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çiğdem Maner başkanlığındaki ekip tarafından yürütülüyor. Alan, antik Samuha kentiyle ilişkilendiriliyor.
SEO başlık: Sivas Kayalıpınar’da 3 bin 400 yıllık Hitit arşivi bulundu.