Side Antik Kenti’nde Herakles’in 'On İki İşi7ni Taşıyan Anıtsal Kapı Ortaya Çıktı

Antalya’nın Manavgat ilçesindeki Side Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda, Herakles’in “On İki İşi” ile tanrı ve tanrıçaların tasvirlerini taşıyan anıtsal Herakles Kapısı ortaya çıkarıldı. Geç Antik Çağ’da yeniden kullanılan kabartmaların yer aldığı kapı, kentin Roma İmparatorluk Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan mimari dönüşümüne ışık tutuyor. B Caddesi’ndeki çalışmalar, Side’nin anıtsal kent aksının gelişimini ortaya koyarken, koruma ve restorasyon faaliyetleri de devam ediyor.

B Caddesi’nin Anıtsal Girişi
Kültür ve Turizm Bakanlığının “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında Side Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda önemli bir mimari keşfe ulaşıldı. Gymnasium’un kuzeybatı köşesinden Doğu Kapısı’na kadar uzanan yaklaşık 390 metre uzunluğundaki B Caddesi’nde yürütülen çalışmalar tamamlandı.

Side Antik Kenti Kazı Başkanı Prof. Dr. Feriştah Alanyalı, araştırmalar sonucunda B Caddesi’nin milattan sonra 2. yüzyılda kuzey kenarı boyunca uzanan bir stoa ve bu yapının gerisindeki çok sayıda mekanla birlikte planlandığının belirlendiğini söyledi.

Caddenin milattan sonra 5. yüzyılda Piskoposluk Sarayı kompleksine dahil edilmesiyle mimari görünümünün önemli ölçüde değiştiğini belirten Alanyalı, bu süreçte stoanın üzerinde yeni anıtsal girişlerin oluşturulduğunu ifade etti. Bu girişler arasında en dikkat çekici yapı ise Herakles Kapısı oldu.

Herakles’in “On İki İşi” Kapıda
Kazılarda Herakles Kapısı’na ait mimari elemanlar üzerinde Herakles’in mitolojik mücadelelerini anlatan “On İki İş”e ilişkin kabartmalar tespit edildi. Kapıda ayrıca Athena, Zeus, Artemis, Hygeia ve Tykhe’ye ait tasvirlerin bulunduğu belirlendi.

Kabartmaların milattan sonra 3. yüzyılın başlarına tarihlendirildiğini aktaran Alanyalı, eserlerin Geç Antik Çağ’da kapının inşasında devşirme malzeme olarak yeniden kullanıldığının anlaşıldığını kaydetti. Herakles’in mücadelelerini anlatan sahnelerin farklı tanrı ve tanrıça tasvirleriyle bir arada bulunması, yapının sanatsal ve tarihsel önemini artırıyor.

B Caddesi’nde ortaya çıkarılan stoa, anıtsal kapılar ve farklı yapı evreleri, Side’nin Roma İmparatorluk Dönemi’nden Geç Antik Çağ’a uzanan mimari değişimini aynı güzergah üzerinde izleme imkanı sağlıyor.
2022’den bu yana “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında yıl boyunca sürdürülen çalışmalarla Side’nin önemli anıtsal yapıları ve kamusal alanları gün yüzüne çıkarılıyor. Kazıların yanı sıra koruma ve restorasyon faaliyetleri ile bulguların bilim dünyasıyla paylaşılmasına yönelik çalışmalar da devam ediyor.