Perge Antik Kenti Stadyumunda Gladyatör İnfaz İzleri Bulundu

Antalya’daki Perge Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda, Roma döneminin infaz ve gösteri kültürüne ışık tutan çarpıcı bulgular ortaya çıkarıldı. Stadyumun kuzey bölümünün amfi tiyatroya dönüştürüldüğü ve vahşi hayvanların “giyotin kapı” sistemiyle arenaya salındığı belirlendi. Uzmanlara göre keşif, Pamfilya bölgesindeki Roma eğlence anlayışını yeniden değerlendirecek nitelikte.

Antalya’nın Antalya ili sınırlarında yer alan Perge Antik Kenti’nde yürütülen kazılar, Roma döneminin sert infaz yöntemleri ile gösteri kültürüne ilişkin dikkat çekici veriler ortaya koydu. UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi’nde bulunan antik kentte, “Geleceğe Miras” projesi kapsamında sürdürülen çalışmalarda, stadyumun bir bölümünün amfi tiyatroya dönüştürüldüğü ve burada vahşi hayvanlarla gerçekleştirilen infaz gösterilerinin düzenlendiği belirlendi.

Kazılarda elde edilen bulgular, milattan sonra 1. yüzyılda inşa edilen anıtsal stadyumun, 3. yüzyılda Roma kültürünün etkisiyle farklı bir işleve kavuştuğunu gösteriyor. Yaklaşık 250 metre uzunluğundaki yapı, Pamfilya bölgesinin en büyük stadyumlarından biri olarak kabul ediliyor.

“Damnatio ad Bestias” İzleri Ortaya Çıkarıldı
Perge Kazı Başkan Yardımcısı Aytaç Dönmez, stadyumun kuzey bölümünün sonradan duvarlarla çevrilerek arenaya dönüştürüldüğünü belirtti. Yapılan kazılarda ortaya çıkarılan bazı kaidelerin, Roma döneminde “Damnatio ad Bestias” olarak bilinen hayvanlara atılma cezalarında kullanılan platform sistemlerine ait olduğunu ifade eden Dönmez, bu bulguların Perge’nin yalnızca sportif etkinliklere değil, infaz gösterilerine de ev sahipliği yaptığını kanıtladığını söyledi.

Kazılarda ayrıca, vahşi hayvanların arenaya ani biçimde çıkarılmasını sağlayan özel bir kapı sistemi tespit edildi. Araştırmacılar, kafeslerle getirilen hayvanların “giyotin kapı” olarak tanımlanan mekanizma sayesinde yatay biçimde arenaya salındığını değerlendiriyor. Bu yöntemin, seyirciler üzerinde ani etki yaratmayı amaçlayan teatral bir düzenek olduğu düşünülüyor.

Kolezyum’dan Farklı Bir Arena Sistemi
Uzmanlara göre Perge’de ortaya çıkarılan sistem, Roma’daki Kolezyum uygulamalarından belirgin biçimde ayrılıyor. Kolezyum’da hayvanların yer altı hücrelerinden dikey mekanizmalarla arenaya çıkarıldığı bilinirken, Perge’deki düzenekte hayvanların yatay hareket eden kapılar aracılığıyla aniden salındığı anlaşılıyor. Bu durum, Pamfilya bölgesinde daha özgün ve dramatik bir arena mimarisinin geliştiğine işaret ediyor.

Dönmez, bölgede incelenen birçok tiyatro yapısında benzer dönüşümlerin görüldüğünü ve arenaya açılan kapı sistemlerinin ortak özellikler taşıdığını belirtti. Araştırmacılar, bu yapıların Roma döneminde gladyatör mücadeleleri, vahşi hayvan gösterileri ve halka açık infaz törenleri için kullanıldığını düşünüyor.

Seramik Tasvirler Tezi Güçlendirdi
Kazı çalışmalarında yalnızca mimari izlere değil, görsel kanıtlara da ulaşıldı. Arena çevresinde bulunan seramik kapak parçaları üzerinde, Roma gösteri kültürünü yansıtan sahneler ile mahkumların vahşi hayvanlara atıldığı infaz tasvirlerinin yer aldığı bildirildi. Bu buluntuların, stadyumun işlev değişimini doğrulayan önemli arkeolojik veriler arasında değerlendirildiği ifade edildi.

Araştırmalar, koşu pistinin ortasında yer alan ve alanı ikiye bölen mimari bloğun da farklı etkinliklere işaret edebileceğini ortaya koyuyor. Arkeologlar, bu düzenlemenin kısa mesafeli araba yarışlarıyla bağlantılı olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Böylece Perge Stadyumu’nun Roma döneminde spor, eğlence ve infaz ritüellerini aynı mekânda buluşturan çok işlevli bir yapı olarak kullanıldığı düşünülüyor.