Kapadokya’da Zelve ve Paşabağı 1,27 Milyon Ziyaretçiyi Aştı
Kapadokya’nın en çok ziyaret edilen kültürel peyzaj alanlarından Zelve ve Paşabağı Ören Yerleri, 2025 yılında 1 milyon 271 bin 943 ziyaretçi ağırlayarak bölge turizminin yükselen ivmesini ortaya koydu. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü verilerine göre önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 34’lük artış dikkat çekerken, ziyaretçi profili mevsimsel olarak değişti. Alanın jeolojik ve kültürel katmanları, sürdürülebilir yönetim tartışmalarını da gündeme taşıdı.
Kapadokya’da Zelve ve Paşabağı: Ziyaretçi Artışı, Kültürel Peyzaj ve Yerel Ekonomi
Nevşehir’in Avanos ilçesi yakınlarında bulunan Zelve ve Paşabağı Ören Yerleri, Kapadokya’nın en yoğun ziyaretçi çeken destinasyonları arasında yer almayı sürdürdü. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü verilerine göre, iki alan 2025 yılında toplam 1 milyon 271 bin 943 ziyaretçiyi ağırladı. Bu rakam, 2024’te kaydedilen 948 bin 746 ziyaretçiye kıyasla belirgin bir artışa işaret ederken, Kapadokya turizminin pandemi sonrası dönemde yeniden güçlü bir yükseliş çizgisine girdiğini ortaya koydu.
Zelve ve Paşabağı’nın turizm çekiciliği, yalnızca “peribacaları” imgesiyle sınırlı kalmıyor; kaya oyma mimari, erken dönem şapel yapıları, yerleşim izleri ve vadilerle biçimlenen jeomorfolojik peyzaj, ziyaretçiye çok katmanlı bir deneyim sunuyor. Bu özellikler, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki Kapadokya’nın kültürel miras değerini güncel turizm dinamikleriyle birlikte yeniden gündeme getiriyor.
Ziyaretçi Verileri: Mevsimsellik ve Hızlanan Talep
Aylık dağılım verileri, turizm talebinin ilkbahar ve sonbaharda yoğunlaştığını gösteriyor. Ocakta 48 bin 770, şubatta 42 bin 641 ziyaretçi kaydedilirken, martta 71 bin 215’e yükselen sayı, nisanda 151 bin 353 ve mayısta 173 bin 514 ile zirveye ulaştı. Yaz aylarında haziran 126 bin 827, temmuz 96 bin 942, ağustos 120 bin 454 olarak seyretti. Eylül 126 bin 100 ve ekim 152 bin 438 ile ikinci bir yoğun dönem oluşurken, kasım 107 bin 865, aralık ise 53 bin 824 ziyaretçiyle kapandı.
Bu tablo, Kapadokya’nın dört mevsim turizm potansiyeli taşımasına rağmen, iklimsel konforun daha yüksek olduğu dönemlerde ziyaretin yoğunlaştığını ortaya koyuyor. Artan ziyaretçi sayısı, aynı zamanda taşıma kapasitesi, yönlendirme, koruma önlemleri ve alan yönetimi gibi konuları daha kritik hale getiriyor.
Mirasın Katmanları: Zelve’nin Tarihi, Paşabağı’nın Jeolojisi
Nevşehir Turist Rehberleri Odası Başkanı Özay Onur, Zelve ve Paşabağı’nın Kapadokya’da peribacalarının en yoğun görüldüğü bölgeler arasında yer aldığını vurguladı. Onur’a göre Kapadokya, “yer altı şehirleriyle yer altını, vadilerle yer yüzünü ve balonlarla gökyüzünü” aynı destinasyon içinde deneyimletebilmesi nedeniyle dünyada benzeri az görülen bir turizm alanı.
Onur’un aktardığına göre Zelve, Kapadokya’nın en erken yerleşim alanlarından biri olmasının yanı sıra, bölgedeki son terk edilen yerleşimlerden biri olarak da dikkat çekiyor. 1950’li yıllara kadar yaşamın sürdüğü yerleşim, kaya düşmesi riskleri nedeniyle devletin iskân politikası kapsamında taşınmıştı. Üç vadiden oluşan Zelve, ziyaretçiye “zamansal süreklilik” hissi veren bir kültürel peyzaj sunuyor.
Paşabağı ise şapkalı peribacalarının en yoğun gözlemlendiği, jeolojik oluşumların bilimsel ve görsel açıdan güçlü biçimde izlenebildiği bir alan olarak öne çıkıyor.
Yerel Ekonomi ve Sürdürülebilir Turizm Bağlantısı
Zelve ve Paşabağı’nda Kültür ve Turizm Bakanlığınca yürütülen düzenleme çalışmaları kapsamında oluşturulan hediyelik eşya satış alanlarının yöre esnafına tahsis edilmesi, kültürel mirasın yerel ekonomiyle ilişkilendirilmesi açısından önemli bir örnek olarak değerlendiriliyor. Zelve-Paşabağı Esnaf Kooperatifi Başkanı Murat Öztürk, ören yerlerine yönelik yoğun ilginin esnafı memnun ettiğini, ziyaretçi profilinin mevsimsel olarak değiştiğini belirtti. İlkbahar aylarında İspanya ve Latin Amerika ülkelerinden gelen turistlerin arttığını, kış döneminde ise Çin ve Güney Kore’den gelen ziyaretçilerin yoğunlaştığını söyledi.
Esnaf Halil Coşkun ise sosyal medyada paylaşılan fotoğrafların destinasyonun görünürlüğünü artırdığını, her yıl ziyaretçi sayısında yükseliş gözlendiğini ifade etti. Bu durum, dijital mecraların kültürel miras turizmi üzerindeki etkisini bir kez daha görünür kılıyor.
Behçet Alkan aa