Kabak Kemanenin Son Ustalarından Taşkın Tuncer, Mirasını Devredecek Çırak Arıyor

Aydın’da yaşayan ve Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanına layık görülen kabak kemane ustası Taşkın Tuncer, geleneksel enstrüman yapımını gelecek kuşaklara aktarmak için çırak yetiştirmeyi hedefliyor. Yıllar süren emeğiyle hem icracı hem de yapımcı kimliği kazanan Tuncer, teknoloji çağında gençlerin geleneksel sanatlara ilgisinin azalmasının kültürel miras açısından önemli bir risk oluşturduğunu düşünüyor.

Orta Asya’dan Anadolu’ya Uzanan Bir Miras
Kökeni Orta Asya’ya dayanan kabak kemane, Anadolu’nun önemli geleneksel çalgıları arasında yer alıyor. Bu kültürel mirasın yaşatılması için çalışan isimlerden biri de Aydın’ın Efeler ilçesinde yaşayan 43 yaşındaki Taşkın Tuncer.

Bugün “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanıyla tanınan Tuncer, yıllardır hem kabak kemane icra ediyor hem de enstrümanın yapımını sürdürüyor.

Halk Oyunlarından Ustalığa Uzanan Yolculuk
Tuncer’in müziğe ilgisi lise yıllarında bağlama ve halk oyunlarıyla başladı. Halk oyunları yarışmalarında kemane eğitmeni Özgür Çelik’in performansından etkilenen genç müzisyen, yönünü kabak kemaneye çevirdi.
Bu alanda akademik eğitim almak isteyen Tuncer, 2002 yılında konservatuvara girmeye karar verdi. Ancak sınava katılmak için temin ettiği geleneksel kabak kemanenin telinin kopması, onun hayatında beklenmedik bir dönüm noktası oldu.

Bir Talihsizlikten Doğan Meslek
Yaşadığı bu deneyim, Tuncer’i enstrümanın yapım sürecini öğrenmeye yöneltti. Bir yandan otel sektöründe çalışırken diğer yandan hobi olarak kabak kemane yapımını araştırmaya başladı.
Zamanla ustalaşan Tuncer, hobisini mesleğe dönüştürdü. Otelcilikten ayrılarak 2018 yılında kendi atölyesini açtı ve bugün 16 metrekarelik dükkânında el yapımı kabak kemaneler üretiyor.

Kabak Kemanenin Zorlu Üretim Süreci
Tuncer’e göre kabak kemane, yapımı en zor geleneksel çalgılardan biri. Süreç, uygun su kabağının seçilmesi ve uzun süre kurutulmasıyla başlıyor. Ardından gövde şekillendiriliyor, deri kaplanıyor ve sap, burgu ile teller monte ediliyor. Son aşamada yapılan akort işlemiyle enstrüman çalınabilir hale geliyor.

Ancak her kabak bu dönüşüme uygun olmuyor. Usta sanatçı, binlerce kabak arasından yalnızca çok azının kaliteli bir enstrümana dönüşebildiğini belirtiyor.

Müziğin Evrensel Dili
Kabak kemane sayesinde farklı ülkelere seyahat etme fırsatı bulan Tuncer, müziğin insanlar arasında ortak bir iletişim dili oluşturduğunu vurguluyor.

Ona göre bir müzik aleti, farklı kültürlerden insanları aynı noktada buluşturabiliyor. Dil farklılıklarının ötesinde kurulan bu bağ, geleneksel çalgıların kültürler arası etkileşimdeki önemini de ortaya koyuyor.

Kültürel Mirasın Geleceği İçin Çırak Arayışı
Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 2022 yılında “Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı” unvanı verilen Tuncer’in en büyük hedeflerinden biri, sahip olduğu bilgi ve deneyimi yeni kuşaklara aktarmak.

Ancak usta sanatçı, bu konuda ciddi bir çırak sorunu yaşandığını söylüyor. Halk eğitim merkezlerinde eğitmenlik yapmasına rağmen yeterli ilgiyle karşılaşmadığını belirten Tuncer, özellikle teknoloji çağında çocukların ve gençlerin geleneksel sanatlara daha az yöneldiğini ifade ediyor. Buna rağmen kabak kemanenin yaşatılması için çalışmalarını sürdüren Tuncer, bu köklü kültürel mirası geleceğe taşıyacak yeni ustaların yetişmesini umut ediyor.