İzmir'deki Liman Tepe’de 5 Bin Yıllık Drenaj Sistemi Keşfedildi
İzmir’in Urla ilçesindeki Liman Tepe kazılarında, yaklaşık 5 bin yıllık olduğu değerlendirilen taş kanallardan oluşan bir drenaj sistemi ortaya çıkarıldı. Yağmur sularını yönlendirmek amacıyla kullanıldığı düşünülen sistem, Batı Anadolu ve Ege’de az bilinen örnekler arasında değerlendiriliyor. Kazılarda uzun evler, sokaklar, surlar ve su sistemi incelenirken, deniz altında limanın mendirek yapısına yönelik araştırmalar sürdürülüyor.
İzmir’in Urla ilçesindeki Liman Tepe kazılarında, yaklaşık 5 bin yıllık olduğu değerlendirilen taş kanallardan oluşan bir drenaj sistemi ortaya çıkarıldı. Türkiye’de kara ve su altı kazılarının birlikte yürütüldüğü ilk arkeolojik merkezlerden biri olan Liman Tepe’deki çalışmalar, yerleşimin geçmişine ilişkin önemli veriler sunuyor.
Yaklaşık 5 bin yıllık su sistemi
İzmir Büyükşehir Belediyesinin de destek verdiği, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesinin işbirliğinde yürütülen kazılarda 35 kişilik ekip görev yapıyor. Çalışmalar, Urla’nın 7 bin yıllık geçmişini aydınlatmayı hedefliyor. Bu yıl yaklaşık 5 bin yıllık yerleşimin sokakları, “uzun evleri”, surları ve su sistemi üzerinde araştırmalar gerçekleştirildi.
Liman Tepe’de kazılar 1992’den bu yana sürdürülürken, deniz altındaki liman 2000 yılından itibaren araştırılıyor. Ankara Üniversitesi Deniz Arkeolojisi Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Liman Tepe Kazı Başkanı Prof. Dr. Vasıf Şahoğlu, bu yılki en dikkat çekici bulgulardan birinin su sistemi olduğunu belirtti.
Şahoğlu, farklı kotlardaki teraslar arasında taşlarla oluşturulmuş kanallar tespit edildiğini, kanalların içinden su aktığını aktardı. Sistemin içme suyuyla ilgili olmayabileceğini belirten Şahoğlu, yerleşimin ortasına doğru derinleşen yapının yağmur sularını belirli bir noktaya yönlendirmek amacıyla yapılmış olabileceğini ifade etti. Drenaj sisteminin Batı Anadolu’da az bilinen, Ege’de ise çok az örneği bulunan bir sistem olduğu kaydedildi.
Uzun evler ve deniz ticareti
Kazılarda ortaya çıkarılan “uzun evler” hakkında da yeni veriler elde edildi. Evlerin giriş bölümlerinde zemine sabitlenmiş büyük çömlekler bulunduğu, bunların su, tahıl veya başka ürünlerin depolanmasında kullanılmış olabileceği belirtildi. Çömleklerden alınacak örnekler uzmanlar tarafından incelenecek. Şahoğlu, uzun evlerin Ege’de bilinen en büyük yapılar arasında yer aldığını, bu yapılarda gündelik yaşamın yanı sıra üretim faaliyetlerinin de gerçekleştirildiğini söyledi.
Liman Tepe’nin binlerce yıldır Ege’nin önemli deniz ticareti merkezlerinden biri olduğu belirtilirken, kazılarda Kiklad Adaları’ndan geldiği belirlenen seramik örneklerine de ulaşıldı. Anadolu’da az sayıda merkezde görülen bu buluntular, yerleşimin Ege dünyasıyla bağlantılarına ilişkin önemli veriler arasında değerlendiriliyor.
Bu yıl deniz altında ise limanın mendirek yapısının tarihini belirlemeye yönelik yeni araştırmalar yapıldı. Kara ve su altındaki çalışmalar, Liman Tepe’nin uzun süreli yerleşim geçmişini ve denizcilik bağlantılarını birlikte değerlendirme olanağı sağlıyor.
Ortaya çıkarılan drenaj sistemi, yerleşimde suyun kontrolüne yönelik uygulamaların erken dönemlerine ışık tutuyor. Şahoğlu, sistemi daha ayrıntılı inceleyeceklerini belirterek, kanalların kullanım amacı ve yapım biçimine ilişkin çalışmaların sürdürüleceğini aktardı. Bulgular, yerleşimdeki su yönetimi anlayışına ışık tutuyor.