İsrail’den Nablus Hattında Yeni Adım: Arkeolojik Alanları Kapsayan El Koyma

İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da, arkeolojik alanları da kapsayan 2 bin dönümlük araziye el koyduğu bildirildi. FKÖ’ye bağlı Ayrım Duvarı ve Yahudi Yerleşim Birimleriyle Mücadele Konseyi Başkanı Mueyyed Şaban, kararın 18 Ocak 2025’te yayımlanan “el koyma niyet beyanının” devamı olduğunu belirtti. Kamulaştırmanın, tarım arazileri ve binlerce zeytin ağacını da tehdit ettiği vurgulandı.

Kamulaştırma Emri: Sebastiya ve Burka Hattı
Filistin kaynaklarına göre İsrail, Nablus’un Sebastiya ve Burka beldelerinde arkeolojik sitleri de içeren yaklaşık 2 bin dönümlük araziyi kamulaştırma kararıyla kontrol altına aldı. Mueyyed Şaban, yayımlanan resmi emrin, 18 Ocak 2025 tarihli el koyma niyetinin “idari olarak tamamlanması” anlamına geldiğini ifade etti. Bu adımın, yalnızca arazi mülkiyetini değil, tarihsel hafızanın mekânsal temsilini de hedef aldığı kaydedildi.

Kültürel Mirasın Siyasallaşması ve Fiili İlhak Tartışması
Şaban’a göre kamulaştırma, kültürel mirasın korunması gerekçesiyle sunulsa da esasen yerleşim birimi hedefleriyle uyumlu bir toprak yönetimi stratejisine işaret ediyor. Filistin tarafı, arkeolojik alanların “düzenleme” söylemiyle yönetimsel araçlar üzerinden yeniden tanımlandığını ve bunun Batı Şeria’daki fiili ilhak sürecini derinleştirdiğini savunuyor. Bu çerçevede arkeoloji, koruma politikası olmaktan çıkıp egemenlik kurma aracına dönüşüyor.

Tarım Arazileri, Zeytinlikler ve Hedeflenen Tarihi Alanlar
Haaretz’in 20 Kasım 2025 tarihli haberinde, İsrail ordusuna bağlı Sivil İdare’nin Sebastiya arkeolojik alanını “geliştirmek” amacıyla özel mülkiyete ait 1800 dönümlük arazide kamulaştırma planladığı belirtilmişti. Haberde, kararın binlerce zeytin ağacını barındıran geniş tarım alanlarını da kapsadığına dikkat çekildi. Filistin Turizm ve Tarihi Eserler Bakanı Hani el-Hayik ise son iki yılda Gazze ve Batı Şeria’da 316 arkeolojik ve tarihi alanın saldırılarda hedef alındığını açıklamıştı.


Kaynak: Awad Rjoob, Hamdi Yıldız aa