Isparta’nın Somut Olmayan Kültürel Mirası: 'Ünleme'

Isparta’nın Keçiborlu ilçesine bağlı İncesu köyünde kadınların tef çalarak halkı düğün ve çeşitli etkinliklere davet ettiği “ünleme” geleneği yaklaşık 300 yıldır yaşatılıyor. Davetiye yerine geleneksel yöntemle sokakları dolaşan kadınlar, tef eşliğinde ezgiler söyleyerek köylüleri etkinliklere çağırıyor. Kültürel miras niteliğindeki uygulama, yalnızca etkinliklerin duyurulmasını değil, köy halkının bir araya gelmesini, sohbet etmesini ve küskünlüklerin giderilmesini de sağlıyor.

Tef Sesiyle Sokaklarda Yaşayan Gelenek
Keçiborlu ilçesine bağlı İncesu köyünde sürdürülen “ünleme”, kadınların tef çalarak köy halkını düğün, eğlence ve çeşitli etkinliklere çağırdığı geleneksel bir uygulama olarak dikkat çekiyor. Köyde etkinlikler öncesinde davetiye dağıtmak yerine bir araya gelen “tefçi teyzeler”, üzeri deriyle kaplı ve kenarlarında küçük metal ziller bulunan teflerle cadde ve sokakları dolaşıyor.

Geleneksel ezgiler söyleyen kadınlar, “Buyurun gelin” diyerek köy halkını etkinliklere davet ediyor. Böylece hem etkinliklerin duyurusu yapılıyor hem de yaklaşık üç asırdır sürdürülen kültürel mirasın gelecek kuşaklara aktarılması sağlanıyor.

Geleneği çocukluğundan bu yana sürdüren 75 yaşındaki Aslı Acar, tef çalma ve bir araya gelme kültürünün köy yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu belirtiyor. Acar, köy halkının birlikte eğlendiğini, çeşitli etkinlikler düzenlediğini ve misafirperverlik geleneğini yaşattığını ifade ediyor.

“Atalarımızın Geleneğini Yaşatmak İstiyoruz”
Tef çalan kadınlardan Asiye Demiröz ise “ünleme”nin köyün kuruluşundan bu yana sürdürüldüğünü belirterek, geleneğin kendisine annesinden aktarıldığını söylüyor. Demiröz, düğün ve eğlencelerde köylüleri geleneksel yöntemle davet ettiklerini, bir araya geldiklerinde sohbet ederek tef çalıp ezgiler söylediklerini aktarıyor.

İncesu Köyü Muhtarı Şevket Akdağ, geleneğin yalnızca davet amacı taşımadığını vurguluyor. “Ünleme” sayesinde köyde küskün olan kişilerin evlerine gidilerek davet yapıldığını ve barışmalarına vesile olunduğunu belirten Akdağ, uygulamanın birlik ve beraberliği güçlendirdiğini ifade ediyor.

Yaklaşık 300 yıldır sürdürülen “ünleme” geleneğinin yaşatılması, İncesu köyünün somut olmayan kültürel mirasının korunması açısından önem taşıyor. Köy sakinleri, geleneğin kendilerinden sonraki kuşaklar tarafından da devam ettirilmesini istiyor.