Anasayfa / Aktüel

Evliya Çelebi’nin el yazısı tehlikede

Ünlü Seyyah Evliya Çelebi’nin Türkiye’deki tek somut izi ilgisizlik nedeniyle yok olmak üzere.

 

Ünlü Seyyah Evliya Çelebi’nin Türkiye’deki tek somut izi ilgisizlik nedeniyle yok olmak üzere. 2009 yılından bu yana yapılan tüm uyarılara rağmen Çelebi’nin Türkiye’deki tek somut izi olarak kabul edilen Karaman Pir Ahmed Camii’ndeki el yazısı bir türlü koruma altına alınmıyor. Cami duvarına işlenmiş yazıyı ortaya çıkartan epigrafi uzmanı Dr. Mehmet Tütüncü, kitabenin son durumu hakkında şu bilgileri verdi:

“Evliya Çelebi’nin en büyük özelliklerinden biri gezdiği yerlere kendine ait bir not bırakmasıydı. Çelebi, seyahatlerinde  ziyaret ettiği camilerin uygun yerlerine kendi ismi, ziyaret ettiği yıl ve kendisine bir Fatiha okunmasını yazmayı ihmal etmezdi. Evliyanın bu notlarından Bulgaristan ve Bosna’da birer örneği zamanımıza kadar ulaştı. Notların Türkiye’de sadece 2 örneği bulunuyordu. Adana Hasan Ağa Camii’ndeki yazı 1998’deki deprem sonrası yanlış restorasyonla silinerek yok edildi. Karaman’daki yazı kurtarılamazsa Çelebi’nin son izi yok olacak.”

Önlem alınmalı’

Yazının 1671 yılına ait olduğunu belirten Dr.Tütüncü, şöyle dedi:

“Çelebi, Hac yolculuğu sırasında Karaman’dan geçerken Pir Ahmed Camii kapısının sol tarafındaki taş söveye ‘Seyyah alem Evliya ruhiycün Fatiha sene 1082’ yazısını yazıyor. Yazı bundan 10 yıl kadar önce okunabilecek durumdayken şimdilerde maalesef büyük tehdit altında. Tarihi cami ise tinercilerin ve evsiz insanların barınak sahası oldu. Geçtiğimiz günlerde kitabenin etrafında ateş yakılıp duvarlara boya ile bir şeyler yazıldığına şahit oldum. Tarihi camide maalesef hiçbir güvenlik tedbiri alınmadığı gibi kaderine terk edilmiş bir halde. Bu şekilde tinercilerin barınağı haline gelen caminin dışında ısınmak için ateş yakıldığı ve taşların sökülüp yıkıldığını tespit ettim. Yetkililer önlem almazlarsa yakında Evliya Çelebi’nin Türkiye’deki tek somut izini ebediyen kaybetmiş olacağız. Büyük seyyahımız Evliya Çelebi’nin son izinin korunması için Vakıflar Genel Müdürlüğü, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Karaman Belediyesi’nin acilen harekete geçmesi gerekiyor.”

Çelebi’nin yazısı girişte 

Arşiv belgelerine göre Evliya Çelebi’nin Türkiye’deki tek somut izinin olduğu Karaman Pir Ahmed Camii, 1547 yılından önce yaptırıldı. Kare planlı kesme taştan yapılan cami, ilk yapıldığı zaman üzeri merkezi bir kubbe ile örtüldü. Kubbenin 1864 yılında çökmesinden sonra yerine düz toprak dam yapılırken, sonrasında kiremitli bir çatı, ilerleyen yıllarda ise ilk haline benzer bir görünüm aldı. Tarihi camideki Çelebi’nin el yazısı ise giriş kapısının sağ tarafındaki mermer direkte bulunuyor.

Mert İnan - Milliyet