Elazığ'daki 'batık şehir'de gönüllü su altında tarih araştırması

Bir grup gönüllü dalgıç, Elazığ'ın Sivrice ilçesindeki Hazar Gölü'nde bulunan ve halk arasında "batık şehir" olarak bilinen tarihi yerleşim alanına dalış yaparak, su altındaki kalıntıları görüntülüyor. Anadolu'nun Derinlikleri Projesini hayata geçiren gençler, "Burada tektonik bir göl ile bir kale var. Yaklaşık 1 kilometreye yakın surlar batıya doğru devam ediyor. Bu surlar birçok kitapta ve Osmanlı salnamelerinde geçiyor" diyorlar.

 

Gönüllü dalgıçlar Hazar Gölü'ndeki batık tarihi görüntülüyor

Elazığ'ın Sivrice ilçesindeki Hazar Gölü'nde su altında kalan tarihi yerleşim alanı, farklı mesleklerden 4 gönüllü dalgıcın yürüttüğü çalışmalarla görüntülenerek kayıt altına alınıyor.

Dalış eğitimi alan gönüllüler, geçen yıl hazırladıkları "Anadolu'nun Derinlikleri Projesi" kapsamında Fırat ve Dicle nehirleri üzerindeki baraj göllerinde bulunan su altındaki kültür varlıklarını araştırıyor. Ekip, ilgili kurumların desteğiyle gerçekleştirdiği dalışlarda sarnıç, mezar, yazıt, kilise, köprü ve tünel gibi kalıntıları su altı kameralarıyla görüntülüyor.

Anadolu'daki batık yerleşimlerin izlerini belgelemek amacıyla çalışmalarını genişleten ekip, Hazar Gölü'nde de su seviyesinin yükselmesiyle sular altında kalan tarihi yerleşim alanında dalışlar gerçekleştiriyor.

Ekip, gölün "batık şehir" olarak bilinen bölümündeki kalıntıları görüntüleyerek elde ettikleri verileri rapora dönüştürmeyi ve Kültür ve Turizm Bakanlığına sunmayı planlıyor.

Surlar, kale ve kilise kalıntıları su altında görüntüleniyor

Ekibin dalış koordinatörü Nizam Kaya, AA muhabirine, proje kapsamında su altında kalan tarihi mirasın belgelenmesine yönelik 6 belgesel hazırladıklarını söyledi.

Hazar Gölü'ndeki "batık şehir" için üçüncü keşif dalışlarını gerçekleştirdiklerini belirten Kaya, tektonik özellikteki gölde, ada bölümünde bir kilise, bunun üst kısmında ise kale bulunduğunu ifade etti.

Kaya, yaklaşık 1 kilometre boyunca batıya doğru uzanan surların çeşitli kitaplarda ve Osmanlı salnamelerinde yer aldığını belirterek, tarihi kayıtlarda bölgede 116 hane bulunduğuna ilişkin bilgiler bulunduğunu aktardı.

Kale ve surların su altındaki durumunu görüntüleyerek belgelemeyi amaçladıklarını dile getiren Kaya, hazırlayacakları raporu Kültür ve Turizm Bakanlığına sunacaklarını kaydetti.

Kaya, amaçlarının Anadolu'da sular altında kalan medeniyetlere ait izleri ortaya çıkarmak ve bunları su altı kültür varlığı olarak belgelemek olduğunu belirterek, "Batık şehir belki de Türkiye'nin Atlantis'i olacak bir proje. Çalışmalarımız dalış turizmine de katkı sağlayacak." dedi.

Su altında batık burçlar, mezarlık ve büyük testiler tespit edildi

Kaya, tarihi yerleşimin seyahatnamelerde de geçtiğini, yabancı gezginler tarafından da kayıt altına alındığını ifade ederek, Fırat ve Dicle havzasında çok sayıda yapının su altında bulunduğuna ilişkin araştırmalar yürüttüklerini söyledi.

Su altındaki surların yaklaşık 3 metreden başlayıp 12 metreye kadar ulaşan derinliklerde devam ettiğini belirten Kaya, suyun görüş koşullarının mevsimlere göre değiştiğini, eylül ve ekim aylarında daha net görüntüler alınabildiğini kaydetti.

Dalışlarda çok sayıda amfora ve kırık amfora parçalarının yanı sıra mezarlık alanlarının da tespit edildiğini aktaran Kaya, tarihi kalıntılara ve su altındaki canlılara zarar vermeden çalışma yürüttüklerini söyledi.

Ekibin güvenlik ve keşif sorumlusu Faruk Gül de yaklaşık bir yıldır Hazar Gölü'nde araştırma yaptıklarını belirtti.

Özellikle burç ve kale yapıları üzerinde yoğunlaştıklarını anlatan Gül, kale girişinde iki burç ve bir gözetleme kulesi tespit ettiklerini, bunların yanı sıra merdiven yapıları, sur girişleri ve bazı oda girişlerinin görüntülerini aldıklarını söyledi.

Gül, yapıların içine henüz girmediklerini, gerekli güvenlik önlemlerinin ardından bu alanlarda da araştırma yapılacağını belirterek, bölgede irili ufaklı küpler ile tahıl depolamada kullanıldığı değerlendirilen insan boyutunda testiler bulunduğunu ifade etti.

Su altında daha aşağı bölümde mezarlık alanının, bunun üst kısmında ise büyük bir sunak alanının bulunduğunu aktaran Gül, dalış ve belgeleme çalışmalarının bölgenin tarihinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağını kaydetti.

Ekip, Hazar Gölü'ndeki çalışmalarının yanı sıra Anadolu'nun farklı bölgelerindeki su altında kalan tarihi yapıların belgelenmesine yönelik araştırmalarını sürdürüyor.

Kaynak: AA