Edirne’de Osmanlı Balon Hangarı Havacılık Müzesi Oluyor

Edirne’de Balkan Savaşları sırasında balon ve zeplinlerin konuşlandığı tarihi balon hangarı, Milli Saraylar Başkanlığı tarafından restorasyona alınarak Türk Havacılık Tarihi Müzesine dönüştürülecek. Osmanlı’nın erken dönem hava gözetleme ve istihbarat altyapısının nadir örneklerinden olan yapı, Türkiye’de günümüze ulaşan tek balon hangarı olma özelliğiyle öne çıkıyor. Restorasyonun Mart 2026’da başlayıp 2027 sonunda tamamlanması hedefleniyor.

Osmanlı’nın Hava Gözetleme Mirası: Edirne’de Tek Örnek
Edirne’de Kapıkule Sınır Kapısı yolu üzerinde yer alan tarihi balon hangarı, Balkan Savaşları sırasında gözlem, istihbarat ve topçu birliklerine koordinat aktarımı amacıyla havalanan balon ve zeplinlere ev sahipliği yapmasıyla, Osmanlı’nın savunma altyapısında kritik bir işlev üstlendi. Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar kullanılan yapı, daha sonra işlevini yitirerek uzun süre atıl kaldı.

Bugün ise bu yapı, hem askeri mimarlık tarihi hem de Türk havacılık tarihinin erken evreleri açısından benzersiz bir miras unsuru olarak yeniden gündemde. Hangarın Türkiye’de günümüze ulaşan tek örnek olması, projeyi ulusal ölçekte ayrıcalıklı bir koruma ve belgeleme sürecine dönüştürüyor.

Restorasyon Süreci: Bilim Kurulu Onayı ve 2027 Hedefi
Milli Saraylar Başkanı Dr. Yasin Yıldız, hangarın 20. yüzyıl başına tarihlenen önemli bir askeri mimari eser olduğunu vurgulayarak, projenin plan ve uygulama süreçlerinin bilim kurulundan geçtiğini belirtti.
Yıldız’ın açıklamasına göre restorasyonun Mart ayında başlaması planlanıyor. Çalışmaların, Edirne Sarayı’nın ihya süreciyle birlikte yürütülen daha geniş bir “master plan”ın parçası olduğu ve nihai hedefin 2027 yılı sonunda yapının ziyaretçilere açılması olduğu ifade edildi.

Bu yönüyle proje, tekil bir yapı restorasyonundan öte, Edirne’nin kültürel miras altyapısını güçlendiren bütüncül bir dönüşüm programına işaret ediyor.

Türk Havacılık Tarihi Müzesi: Mimari Misyonla Uyumlu Yeni İşlev
Milli Saraylar Başkanlığı, tarihi hangarı restorasyonun ardından “misyonuna uygun” biçimde, Türk havacılık tarihine odaklanan bir müze olarak düzenlemeyi hedefliyor. Bu yaklaşım, yapının yalnızca fiziksel olarak korunmasını değil; aynı zamanda tarihsel işlevinin çağdaş sergileme yöntemleriyle yeniden üretilmesini amaçlıyor.

Yıldız, Avrupa’da Almanya, Avusturya ve Fransa gibi ülkelerde sınırlı sayıdaki balon hangarı örneklerinin restore edilerek korunduğunu hatırlatarak, Edirne’deki yapının uluslararası ölçekte de nadir bir endüstriyel/askeri miras niteliği taşıdığını dile getirdi.
Müzenin hayata geçmesiyle, Balkan Savaşları döneminin hava gözetleme pratikleri, erken dönem askeri teknoloji ve Osmanlı modernleşmesinin savunma boyutu; Edirne merkezli bir anlatı üzerinden kamuya sunulacak.

Gökhan Zobar aa