Darphane-i Amire, 5 ihtisas müzesiyle ziyarete açılıyor

Topkapı Sarayı’nın birinci avlusunda yer alan tarihi Darphane-i Amire yapı topluluğu, restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının ardından beş ihtisas müzesiyle ziyaretçilerini ağırlamaya hazırlanıyor. Milli Saraylar İdaresi Başkanlığınca yürütülen çalışmalar kapsamında 17 bin metrekarelik yerleşkede, farklı dönemlere ait 10 bini aşkın eser sergilenecek.

Darphane-i Amire’de yedi yıllık restorasyon süreci
Topkapı Sarayı’nın birinci avlusunda bulunan Darphane-i Amire, restorasyon ve yeniden işlevlendirme çalışmalarının ardından beş ihtisas müzesiyle ziyaretçilere açılacak. Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen proje kapsamında, 17 bin metrekarelik alana yayılan ve 17 yapıdan oluşan tarihi yerleşke, farklı koleksiyonların sergilendiği bir kültür merkezine dönüştürüldü. Açılışın 24 Ekim Cumartesi günü yapılması planlanıyor.

Milli Saraylar İdaresi Başkanı Yasin Yıldız, Darphane-i Amire’nin Türkiye’nin tarihi ve kültürel mirası açısından önemli bir yapı topluluğu olduğunu belirtti. Osmanlı Devleti’nin para basım faaliyetlerine ev sahipliği yapan yapıların 2019’da Milli Saraylar’a devredilmesinin ardından bilim kurulunun öncülüğünde restorasyon hazırlıklarına başlandığını aktaran Yıldız, bazı yapıların yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunduğunu ifade etti.

Yedi yıllık süreçte gerçekleştirilen restorasyon çalışmalarının ardından yapıların tarihî niteliklerinin korunarak yeni işlevler kazandığını belirten Yıldız, bilimsel yönlendirmeler doğrultusunda hazırlanan projenin önemli sonuçlar verdiğini kaydetti.

Hat Müzesi’nde 2 bin eser sergilenecek
Darphane-i Amire’de oluşturulan beş ihtisas müzesinden biri olan Hat Müzesi, Topkapı Sarayı’nın dünyaca tanınan hat koleksiyonlarını ziyaretçilerle buluşturacak. Yaklaşık 12 sergi salonundan oluşan müzede, Türk hat sanatının önde gelen ustalarına ait 2 bin eser sergilenecek.

Milli Saraylar koleksiyonlarında bulunan eserlerin bir araya getirildiği müze, Osmanlı hat sanatının tarihsel gelişimini ve sanatçıların üretimlerini yakından inceleme fırsatı sunacak. Koleksiyon, Türk yazı sanatının önemli temsilcilerinin eserlerini aynı çatı altında görme imkânı sağlaması bakımından da dikkat çekiyor.
Porselen Müzesi’nde 5 bin 300 parça
Yerleşkenin bir diğer önemli bölümü olan Porselen Müzesi, 19 sergi salonuyla hizmet verecek. Çin porselenlerinin yanı sıra Avrupa ve yerli üretim örneklerinin de bulunduğu koleksiyonda yaklaşık 5 bin 300 parça eser yer alacak.

Yıldız, porselen koleksiyonunun uzun süredir bir arada sergilenmesi için çalışmalar yürütüldüğünü belirterek, Darphane-i Amire’deki avlulu yapıların bu amaç için uygun bir ortam oluşturduğunu söyledi. Müze, farklı coğrafyalarda gelişen porselen üretim geleneklerini ve saray koleksiyonlarının çeşitliliğini bir arada incelemeye olanak tanıyacak.

Esliha-i Hümayun Müzesi’nde 2 bin 500 silah
Darphane-i Amire’deki Esliha-i Hümayun Müzesi, Osmanlı askeri tarihine ilişkin geniş bir koleksiyona ev sahipliği yapacak. Müzede yaklaşık 2 bin 500 silah sergilenecek. Osmanlı padişahları ve devlet adamlarına ait silahların yanı sıra farklı medeniyetlerden örnekler de koleksiyonda yer alacak.

Daha önce Topkapı Sarayı’nda daha küçük ölçekte sergilenen silah koleksiyonu, yeni müzede depolardan çıkarılan eserlerle genişletildi. Böylece Osmanlı askeri kültürünün yanı sıra farklı dönem ve toplumların silah üretimiyle ilgili örnekler de ziyaretçilere sunulacak.

Darphane ve Endüstri Araçları Müzesi üretim tarihini anlatacak
Yerleşkede oluşturulan Darphane ve Endüstri Araçları Müzesi, Osmanlı’nın 19. yüzyıldaki üretim teknolojilerine ışık tutacak. Restorasyon çalışmaları sırasında yapılarda, sanayi devriminin etkilerini yansıtan önemli araç ve makineler tespit edildi.

Yasin Yıldız, Osmanlı Devleti’nin para basımında dönemin gelişmiş teknolojilerinden yararlanmak amacıyla modern cihazlar edindiğini belirtti. Bu cihazların restorasyon ve konservasyon işlemlerinden geçirildiğini aktaran Yıldız, yaklaşık 500 parçanın yapı unsurlarıyla birlikte sergileneceğini ifade etti. Müze, para basım süreçlerini ve endüstriyel üretimin tarihsel dönüşümünü anlamak açısından önemli bir kaynak niteliği taşıyacak.

Harita Müzesi, sanat galerileri ve kütüphane
Darphane-i Amire’nin ilk binasında kurulan Harita Müzesi, altı galeriden oluşuyor. Tarihi haritaların bir araya getirildiği müzede, coğrafya ve haritacılık tarihine ilişkin eserler ziyaretçilerin incelemesine sunulacak.

Beş ihtisas müzesinin yanı sıra yerleşkede dönemsel sergilere ev sahipliği yapacak iki sanat galerisi ve Milli Saraylar Araştırma Merkezi de bulunacak. Projenin tamamlanması beklenen önemli aşamalarından biri ise Topkapı Sarayı Kütüphanesi. Hazırlıkları son aşamaya gelen kütüphanenin, el yazması koleksiyonunun korunarak görülebileceği bir alan olarak hizmet vermesi planlanıyor.

Temeli 1727’deki imar faaliyetlerine dayanan Darphane-i Amire, Sultan II. Mahmud dönemindeki genişletme çalışmalarıyla bugünkü görünümünü kazandı. Uzun yıllar farklı amaçlarla kullanılan ve bazı bölümleri bakımsız kalan yapı topluluğu, restorasyonla yeniden işlevlendirildi. Yeni müzeler, Osmanlı’nın yazı, sanat, askeri teşkilat, coğrafya ve üretim tarihine ilişkin koleksiyonlarını tarihî yapılarla bütünleşen sergileme alanlarında bir araya getirecek.