Brüksel'de Kiralanmayan Boş Dairelere Rekor Ceza

Brüksel’in UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Grand Place Meydanı’ndaki tarihi binalarda uzun süre boş bırakılan daireler nedeniyle uygulanan yüksek tutarlı para cezası, kentlerde konut krizi, mülkiyet hakkı ve kültürel miras yönetimi arasındaki dengeyi yeniden gündeme taşıdı. Yerel yönetimin konut arzını artırma yönündeki kararlılığı ile mülk sahiplerinin hukuki ve ekonomik itirazları, Avrupa kentlerinde sürdürülebilir konut politikalarının sınırlarını tartışmaya açmaktadır.

Tarihi Merkezde Konut Krizi ve Hukuki Yaptırımlar
Belçika’nın başkenti Brüksel’de, Grand Place Meydanı’nda yer alan 21 ve 22 numaralı tarihi binaların sahiplerine, daireleri uzun süre konut amacıyla kullanmadıkları gerekçesiyle toplam 52 bin 150 avro tutarında para cezası uygulandı. Yerel basında yer alan bilgilere göre, zemin kattaki ticari işletmelerin üzerinde bulunan dört katın ya tamamen boş bırakıldığı ya da ofis ve depo gibi konut dışı amaçlarla kullanıldığı tespit edildi.

Brüksel Başkent Bölgesi yönetimi, kentte giderek derinleşen konut sıkıntısı ve artan kira fiyatları karşısında, mevcut konut stokunun etkin kullanımını sağlamak amacıyla yasal yaptırımları devreye soktu. Bölgenin konut mevzuatına göre, söz konusu alanların temel işlevinin konut olması gerektiği ve uzun süre atıl bırakılmasının kamu yararına aykırı olduğu vurgulanmaktadır.

Mülk Sahiplerinin İtirazları ve UNESCO Boyutu
Mülk sahipleri, verilen cezanın orantısız olduğunu savunarak kararı hukuki sürece taşıdı. Malikler, ilk iki katın fiilen ofis, depo ve personel dinlenme alanı olarak kullanıldığını ve binanın UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer almasının yapısal dönüşüm ve konut uyarlamalarını zorlaştırdığını öne sürmektedir.

Dosyanın Danıştay’a taşınmasıyla birlikte, kararın kültürel miras koruma ilkeleri ile konut politikaları arasındaki dengeyi nasıl şekillendireceği merak konusu hâline gelmiştir. Tarafların avukatlarının kamuoyuna açıklama yapmaktan kaçınması, sürecin hukuki ve politik hassasiyetini ortaya koymaktadır.

Grand Place: Kültürel Miras ve Kentsel Baskı
Grand Place Meydanı, Barok, Gotik ve 17. yüzyıl Fransız mimarisinin seçkin örneklerini barındıran tarihi yapılarıyla Brüksel’in kültürel simgelerinden biridir. Karl Marx ve Victor Hugo gibi düşünür ve yazarların bir dönem yaşadığı veya eser verdiği binaları içeren meydan, günde yaklaşık 30 bin ziyaretçi ağırlayarak kenti adeta bir açık hava müzesine dönüştürmektedir.

Bu yoğun turistik ilgi, tarihi yapıların ticari kullanımı ile yerel halkın barınma ihtiyacı arasındaki gerilimi artırmaktadır. Uzmanlar, Grand Place örneğinin Avrupa kentlerinde kültürel miras alanlarında sürdürülebilir konut politikalarının geliştirilmesi açısından kritik bir vaka sunduğunu belirtmektedir.

Selen Valente Rasquinho aa